Text & Translation

אַ טאַנץ

A Dance

Fradel Shtok

Translation by Sonia Gollance

INTRODUCTION

Fradel Shtok (1890 Skala, Galicia–c. 1952 Hollywood, California) has long been a cryptic figure in Yiddish literary studies. The details of her biography, especially after 1919, remain uncertain. Associated with the New York-based Yiddish modernist literary group Di yunge, Shtok was acclaimed for her poetry. She was one of the first poets to write a sonnet or sonnet cycle in Yiddish. Her 1919 book of short stories, Gezamlte ertseylungen (Collected Stories), received mixed reviews. She published a novel in English in 1927, which received little attention. For years, she was believed to have died around 1930 in a mental institution. Recently, new biographical information has revealed that she wrote a play (presumably unpublished) in Yiddish and that she published a short story in the Forverts under her own name in 1942. She wrote a letter to Forverts editor Abraham Cahan about the publication of this story, which tells him to reply to Frances Zinn at a California address. “A tants” (A Dance) is the second story in Shtok’s 1919 short story collection, her one published book in Yiddish. Unlike her stories that have previously been translated into English, “A tants” centers around a male sweatshop worker who lives in America. Shtok sensitively describes the way the wedding celebration temporarily helps him forget the pressures of his everyday life, before brutally returning him to reality. In this sense, this American story highlights the themes of daily burdens and temporary escape that animate her more familiar stories about young women experiencing a coming of age in traditional Eastern European communities.

Click here to download a PDF of this text and its translation.

You can read translator Sonia Gollance’s peer-reviewed article about “A tants” here.

ער איז געשטאַנען אָן אַ זײַט און צוגעקוקט װי אַנדערע טאַנצן. מ'קען נישט זאָגן, ס'האָט אים אױך געצױגן אַ הוליע טאָן, נאָר אַז אַ מענטש איז אַזױ מיד פֿון אַ גאַנצן טאָג אַרבעט.

געהײסן האָט ער מאיר, גערופֿן אין אַמעריקע האָט מען אים מאַקס, נאָר אױסגעקומען איז עס מעקס.

מעקס איז ערשט געװען פֿיר יאָר פֿאַרהײראַט, און דער צעקנײטשטער שטערן מיטן אױסגעמוטשעטן גוף פֿון אַכט און צװאַנציק יאָר האָבן אױסגעקוקט װי פֿון פֿערציק.

נאָר דאָס איז געװען אַלע טאָג פֿון אַ גאַנץ יאָר. הײַנט האָט מעקס אױסגעקוקט ייִנגער מיט פֿינף יאָר, צוליב דער חתונה בײַם קרובֿ; אַ מאַסאַזש, אַ הײרקאָט, אַ שײַן, דער נײַער געקעסטלטער סוט — דאָס אַלדינגס איז אים אַרײַן אין די בײנער און ער האָט דערפֿילט, אַז ער לעבט אױף דער װעלט.

װען נישט די אױסגעהאָרעװעטע אָפּערײטאָרישע פֿיס, װאָלט ער הײַנט אַ װעלט איבערגעקערט; דאָס װײַב איז געבליבן אין דער הײם, פֿילט נישט גוט, װעט זי אים נישט קוקן אין די אױגן צי ער איז נאָך לעבעדיק װי אַ יונגער־מאַנטשיקל, אַ ספּאָרטל, אַ „סינגלמאַן“, צי גלוסט זיך אים נאָך אַ קאָפּ אױפֿהײבן, װי בחורװײַז…

די הײמישע קלעזמער, דאָס ליכטיקייט, די אױסגעפּוצטע געסט, אַך, אַ מחיה…

מעקסן איז געװען אױפֿן האַרצן אַזױ, אַז ער האָט געװאָלט איטלעכן אױסקושן. איז ער צוגעגאַנגען צו משהלע דעם סטאָליערס, װעמען ער האָט שױן נישט געזען אַ לאַנגע צײַט, אים דערלאַנגט די האַנט מיט ברײטקײט און, כאָטש ער האָט געװוּסט אַז דער קער זיך דאָ גאָרנישט אָן האָט ער אים פֿון דעסטװעגן אָפּגעגעבן מזל־טובֿ און אים געװוּנטשן מיטן גאַנצן האַרצן אַל דאָס גוטס, און די ברכה איז אַרױסגעקומען אַזױ געניט גלאַט, װי בײַ אַן אַלטן ייִדן, װאָס איז שױן געװױנט צו װינטשעװען און נישט װי בײַ אײנעם, װאָס איז ערשט פֿאַר פֿיר יאָרן (פֿאַר דער חתונה) געװען אַ פֿרײַדענקער.

יענעם, משהלע דעם סטאָליערס, איז אױך געװען אױפֿן האַרצן אַזױ, אַז ער האָט געװאָלט אױסקושן יעדן אײנעם. האָט ער אים אױך געענטפֿערט מיטן גאַנצן האַרצן:

— גאָט זאָל העלפֿן, נאָר אױף שׂימחות.

— אָמן.

— בײַ װאָס אַרבעטסטו, מעקס?

— בײַ װאָס אַרבעט מען אין אַמעריקע? בײַ קלאָוקס.

— אַזױ.

— אַזױ, אַזױ…

— פֿון דעסטװעגן, מעקסעלע, זעסטו מיר אַ ביסל שלעכט אױס. װאָס איז דער מער? דאָס װײַב דערקוטשעט דיר?

ער האָט געטאָן אַ קװעטש מיט די אױגן, און יענער האָט געענטפֿערט מיט אַ נאַרישן שמײכל.

משהלע האָט אים אָנגעװיזן אױף אַ ייִדן אין אַן אָפּגעריבענעם צילינדער:

— זאָג נאָר, דו װייסט װער דאָס איז?

— אַוודאי, װאָס פֿאַר אַ פֿראַגע? עוזר פֿון דער אַלטער שטאָט.

— יאָ. האָסט געהערט, ער האָט דאָך באַגראָבן די פּאָר טאָלער אין ריל־עסטייט.

מעקס האָט באמת רחמנות געהאַט.

— אַזױ? נעבעך… אַזױ פֿיל יאָרן אָפּגעהאָרעװעט אין אַמעריקע, אַכצן באָרדערס געהאַלטן… טאָמער האָט ער זיך שױן יאָ צו עפּעס דערשלאָגן, נאַ זשע דיר…

ער האָט באַקומען שטאַרק חשק דעם נגיד אַ חנפֿע צו טאָן, כּדי יענער זאָל זען, אַז ער באַטראַכט אים נאָך פֿאַר אַן עושר; דער הימל איז נאָך נישט בײַ דער ערד. איז ער צוגעגאַנגען צון אים.

— העלאָ, ר' עוזר! דערקענט מיך?

— אַװדאי, װאָס פֿאַר אַ פֿראַגע? מאירל ברוכס… העלאָ, װאָס מאַכט אַ לאַנדסמאַן?

מעקס איז אים דאַנקבאַר געװען, װאָס ער האָט אים דערקענט: פֿאָרט אַ מענטש װאָס האָט איבערגעװאָרפֿן טױזנטער מיט זײַנע הענט… געהאַנדלט מיט ריל־עסטײט… איז ער געװאָרן שטאַרק אונטערטעניק. און װײַל ס'איז אים אַזױ אױך געװען גוט אױפֿן האַרצן, האָט ער אָפּגעמאַכט בײַ זיך אים אָפּצוגעבן כּבֿוד, גלײַך װי ער װאָלט נישט דערלײגט די פּאָר טאָלער…

ער האָט געקוקט אױף אים מיט אַן אונטערטעניקן שמײכל, און געװאַרט אַז יענער זאָל אים עפּעס פֿרעגן.

— װאָס זשע הערט זיך עפּעס, מאירל, אַרבעטסט?

— װאָס דען טוט אַ נאַשבראַט? פֿון פּראָצענט לעבט מען נישט… מען אַרבעט…

דער נגיד האָט אים געקוקט מיט חשד אין די אױגן אַרײַן, צי מײנט ער אים נישט אַ שטאָך צו טאָן, װײַל ער האָט דערלײגט די פּאָר טאָלער. האָט מאירלען דעם נגידס קוק געטאָן אַ בױער אין האַרצן: ער קאָן נאָך מײנען, אַז מ'מײנט אים — האָט ער גיך פֿאַרריכט:

— אַ קבצן בלײַבט אַ קבצן.

דאָס האָט ער געמײנט זיך צו לײגן, כּדי דער נגיד זאָל זיך פֿילן שטײַפֿער, האָט אָבער דער נגיד נישט געװוּסט צי ער מײנט זיך צו לײגן, און עס האָט אים װידער געטראָפֿן גלײַך אינעם װײטאָג אַרײַן: „אַ קבצן בלײַבט אַ קבצן“… — האָט ער אים נאָך מער דורכגענומען מיט די אױגן אַז יענער האָט זיך אַזש אײַנגעקאָרטשעט, און נאָך מער אונטערטעניק געװאָרן, בפֿרט אַז ער האָט געזען װי דער אָפּגעקומענער עושר דרײט שױן אַװעק דעם קאָפּ אָן אַ זײַט ברוגז, און מאַכט זיך נישט־הערנדיק.

He stood off to the side and watched other people dance. It’s not that he wasn’t also drawn to celebrate, but a day’s work is tiring.

His name was Meyer. In America he was called Max, but it came out as Meks.

Meks had only been married four years. His wrinkled brow, combined with his exhausted twenty-eight-year-old body, made him look more like forty.

But that was just ordinarily. Today there was a wedding in the family and Meks looked five years younger. A massage, a haircut, a shoeshine, the new checkered suit—everything seeped into his bones and he felt as if he had come to life.

If it wasn’t for his weary garment worker’s feet, he could have turned the world upside down. His wife stayed at home, she wasn’t feeling well. She wouldn’t see it if he was still full of life like a young man, a good sport, a single man, or if he still wanted to feel he could take care of himself like a bachelor …

The familiar musicians, the brightness, the guests all dressed up, ah, how wonderful …

Meks felt moved to give everyone a kiss. He went over to Moyshele the Carpenter’s Son, whom he hadn’t seen in a long time, and assuredly gave him his hand. Even though he knew that Moyshele wasn’t related to the bridal couple, he still said “mazel tov,” and wished him well from the bottom of his heart. The blessing came out with the practiced fluency of a pious old Jew, and not like someone who, just four years ago (before his wedding), was a freethinker.

Moyshele the Carpenter’s Son was also in a sentimental mood. He, too, spoke from the heart:

“Please God, we should only meet on happy occasions.”

“Amen.”

“What do you do these days, Meks?”

“What does one do in America? I’m in cloaks.”

“So.”

“So, so.”

“Just the same, Meksele, you don’t look so good. What’s wrong? Your wife’s giving you a hard time?”

He squinted, and the other man answered with a foolish smile.

Moyshele pointed out a man in a worn-out top hat:

“Say, do you know who that is?”

“Sure, what kind of question is that? Oyzer from back home.”

“Yeah. Did you hear he lost everything in real estate?

Meks really felt bad for him.

“Really? Poor fella. He spent so many years slaving away in America, kept eighteen boarders … See what happens when he finally achieves something … ”

Max felt a strong desire to flatter the rich man, so he would see that he still considered him a wealthy man. There was still hope … He went over to him.

“Hello, Reb Oyzer! Do you remember me, sir?”

“Sure, what kind of question is that? You’re Meyerl, Borekh’s son. Hello, how are you, Landsman?”

He was thankful that Oyzer recognized him. Here was someone who had won and lost thousands of dollars… A man who worked in real estate … He became very humble and because he was also in a good mood, it felt good to give Oyzer honor, as if he hadn’t lost everything.

He looked at him with a submissive smile and waited for Oyzer to address him.

“So, what’s new, Meyerl? You working?”

“What choice does a regular fellow have? You can’t live off interest, you have to work.”

The rich man looked him suspiciously in the eyes, and sought to determine if he had intended the painful reminder of his lost fortune. Oyzer’s stare tugged at Meyerl’s heartstrings: “He might think I’m referring to him.” He quickly corrected himself.

“Once a beggar, always a beggar.”

He had intended to debase himself and prop up the rich man, but Oyzer didn’t understand his meaning. Once more he was painfully offended: “Once a beggar, always a beggar … ” He fixed him with an even more penetrating gaze, causing Meyerl to cringe. He became all the more subservient, since the impoverished rich man had already turned his head to the side angrily and pretended not to hear.

— איר הערט ר' עוזר?

— דער נגיד האָט אויסגעדרייט דעם קאָפּ מיט אַ מינע װי אײנער רעדט: „דו פּאַרך אײנער. לעת־עתּה‏ בין איך נאָך איך“.

האָט מאירל אָנגעװיזן אױף עוזרס דימענטענעם רינג און געזאָגט:

— אָט אַ שטײגער דאָס שטיינדעלע האָט מער די װערט, רעכן איך, װי דאָס געלט װאָס אונדזער אײנער פֿאַרדינט אַ גאַנץ יאָר.

דעם עושר איז לײַכטער געװאָרן אױפֿן האַרצן: ער מײנט עס דאָך ערנסט… נישט געטאָן קײן שטאָך װאָס ער האָט דערלייגט די פּאָר דאָלאַר. —

מען האָט אױפֿגעשפּילט אַ פֿרײלעכס, האָבן זיך צונױפֿגענומען די מחותּנים פֿון כּלהס צד און חתנס צד, און געגאַנגען אַ טענצל. מאירל איז דאָך געװען אַ שטיקל קרובֿ, האָט מען אים אױך געשלעפּט.

די פּױק מיט די טאַצן האָבן גערעװעט אַלע מאָל מער און אָנגעצונדן אין איטלעכן די אָדערן, האָט זיך מאירלען פּלוצעם אױסגעדאַכט, אַז ער דאַרף אַרײַן אין רעדל אַרײַן, גיך, גיך, אַז נישט װעט פֿון אים עפּעס אַנטלױפֿן… עס איז אים דורך אַ סקרוך איבערן לײַב, די פֿיס האָבן זיך אָנגעהױבן אונטער אים הײבן, עס האָבן אים װי אַ בליץ אַ שײן געטאָן די פֿריִע ייִנגלשע יאָרן, װען ער איז שיִער געגאַנגען צום טאַנצלערער און געגאַרט אַװעקצופֿאָרן קײן װין װערן אַ קאָמי אין אַ גאַלאַנטעריע געשעפֿט. איז אים דאָס האַרץ נאָך אַ מאָל יונג געוואָרן, זיך צעוואַקסן ביז צום האַלדז און נאָכגעזונגען די כּלי־זמר: ראַכטאַ־ראַכטאַ, ראַכטאַ־רי־ראַם.

די מחותּנים האָבן אָנגעהױבן שרײַען: „מאַכט אַ װאַרע, מאַכט אַ װאַרע“.

האָט מאירל פֿאַרלייגט די הענט פּאָדבאָקעם, פֿאַרװאָרפֿן מיטן קאָפּ אױף לינקס, און גענומען שטעלן בלאַטפֿיס. ראַכטאַ, ראַכטאַ, ראַכטאַ־ריראַם.

אַ רעדל מענטשן האָבן זיך אַרומגעשטעלט, האָט ער דערפֿילט אַז מ'שטעלט זיך אַרום, האָט ער זיך געפֿלייַסט, און אָנגעהױבן װאַרפֿן די פֿיס אין דער זײַט אַרײַן און דאָס האַרץ האָט געזונגען: ראַכטאַ, ראַכטאַ, ראַכטאַ־רי־ראַם… דאָס פּנים איז געװאָרן בלײך, די רעמלעך אַרום די אױגן פֿלאַם פֿײַער, און ער האָט אַלץ געאַרבעט מיט די זײַטן און געסאָפּעט מיטן האַרץ: ראַכטאַ, ראַכטאַ, ראַכטאַ־רי־ראַם.

האָט ער זיך געוואָרנט: „מאירל הער אױף… ביסט אַ טאַטע פֿון קינדער, װעסט די נשמה אױסהױכן“… האָט ער זיך צוריק געענטפֿערט מיט כּעס: „נו, נו, זאָל דיר נאָר נישט דאַרן דער מוח פֿאַר מיר“…

מענטשן האָבן געזען װי עס זעצט אױף אים אַ טױטשװײס אַרױס און געגאַפֿט.

מאירל האָט געפֿילט װי שטאַרק מען קוקט אױף אים, און שױן געגאַנגען הינטערפֿיסלעך, זיך אַראָפּגעזעצט און אױפֿגעהױבן מיט אַ: רי־ראַם, רי־ראַם, אױף װעמענס פֿיס, האָט ער שױן אַלײן נישט געװוּסט. דאָס האַרץ איז געגאַנגען הינטערפֿיסלעך, געװאָרפֿן מיט די זײַטן, זיך אַראָפּגעזעצט און אױפֿגעהױבן.

און די טאַצן מיטן פּױק האָבן איטלעכנס פֿאַרגעסענע יונגע לעבנס אױפֿגעװעקט. האָט מען געקענט זען אױף די פּנימער אַמאָליקע נצחונות, בעסערע צײַטן, יונגע יאָרן… בײַ אַן אַלטער ייִדענע האָבן זיך די באַקן אָפּגעפֿאַרבט און זי האָט געהױבן דאָס קלײד צום טאַנצן. איז זיך אַ יונגע מײדעלע, אַ יענקי געשטאַנען און געקוקט מיט אַ געמאַכטן חוזק אױף די גרינע, נאָר אירע אױגן האָבן גערעדט גאָר עפּעס אַנדערש…

האָט זיך אַפֿילו בײַ אַן אַלטן ייִדן פֿאַררוקט דאָס היטל אין אַ זײַט, און ער האָט קרום געשמײכלט, און צוגעקנאַקט מיט די פֿינגער. רי־ראַ, רי־ראַ.

אין מאירלען האָט געשריגן: „מאירל שױן גענוג…נײן, נײן, נאָך… רי־ראַם, רי־ראַם… טאַנץ, טאַנץ, פֿרײ דיך… אַ חתונה בײַ אַ קרובֿ… קער זיך אָן נאָענט, רי־ראַם… קער זיך אָן גאָר נאָענט, רי־ראַם, רי־ראַם… הונדערט און פֿופֿציק דאָלאַר, אַ באַנקביכל, ראַכטאַ־רי־ראַם… אַ קענדי־סטאָר, פּטור פֿון דער אַרבעט, ראַכטאַ, ראַכטאַ־ריראַם…

די כּלי־זמר האָבן פּלוצעם אָפּגעהאַקט און מאירל איז אַנידערגעפֿאַלן אױף אַ באַנק. אין האָל איז געװאָרן װי אַ רױך נאָך אַ שׂרפֿה. דער רױך האָט זיך נישט אָנגעזען נאָר געפֿילט, און עס האָט זיך געדאַכט, אַז ער איז אױף די פֿאַרשוויצטע פּנימער פֿון די מענטשן צעגאַנגען געװאָרן.

די חופּה מיט דער װעטשערע זײַנען אַװעקגעפֿלױגן װי אַ קורצער חלום און אַז מאירל האָט זיך אױסגעניכטערט איז שױן געװען כּמעט נאָך אַלעמען, האָט ער זיך אַ טראַכט געטאָן אַז ער קער זיך שטאַרק נאָענט אָן, און דאַרף בלײַבן לענגער פֿון אַלעמען.

נאָר אַז די געסט האָבן זיך אָנגעהױבן צעגײן, די כּלה האָט אױסגעטאָן דעם שלײער, די מחותּנים זײַנען געװאָרן אױס מחותּנים און אָנגעהױבן רעדן װעגן די מאָרגנדיקע געשעפֿטן, איז אים דורכגעפֿלױגן אַ געדאַנק אַז עס איז שױן נאָך דער חתונה, האָט אים אַ קלעם געטאָן בײַם האַרץ, און עס האָט אים שטאַרק באַנג געטאָן נאָך דעם אַלעמען. האָט ער װי אײנער װאָס מאַטערט זיך אונטערצובלאָזן אַן אויסגעענדיקט פֿײַער, געװאָלט דערהאַלטן דאָס ביסל היץ אין זײַנע דאַרע בײנער און נישט געקענט. גליד נאָך גליד איז אים מאַט געװאָרן און די פֿריילעכע מחשבֿות װאָס האָבן געהיצט דעם טאַנץ, אָדער װאָס דער טאַנץ האָט זײ געהיצט, זײַנען ביסלעכװײַז אױסגערונען געװאָרן. האָט ער געטראַכט, װי אַזױ זעט מען זיך שױן אין סאָפֿאָלק־סטריט אױפֿן פֿערטן פֿלאָר?

אין דרױסן האָט גענומען אַ פֿראָסט, האָבן אים שױן בײַ צײַטן די דאַרע בײנער אָנגעהױבן שױדערן פֿאַר דער קעלט, און ער האָט אױפֿגעשטעלט דעם קאָלנער פֿונעם אייבערראָק, זיך אַראָפּגערוקט דעם דאַרן קאַפּעליוש איבער דער זײַט קאָפּ װוּ ער האָט דעם רעמאַטעס, און מען האָט געזען אַז ער איז אַ פֿאַרהײראַטער מאַן. װאַרעם עס זײַנען דאָ צװײ סאָרטן דאַרע קאַפּעליושן, אײנער פֿאַר אַ סינגלמאַן און דער צװײטער פֿאַר אַ פֿאַרהייראַטן. דער פֿאַרן סינגלמאַן איז אַ קלײנער, שטײט כּמעט תּמיד אױפֿן שפּיץ קאָפּ װױל־יונגיש און לאָזט אַרױסזען אַ בחורישן רױטן אױער מיטן פֿייַנעם „הײרקאָט“, און דער צװײטער פֿאַר אַ פֿאַרהייראַטן איז תּמיד גרעסער און דעקט צו האַלבע אױערן.

מאירל איז צוגעגאַנגען זיך געזעגענען קודם צו דער כּלה מיטן חתן, דערנאָך צו דער מחותּנתטע.

די מחותּנתטע האָט זיך געמאַטערט צו מאַכן אױפֿן פֿאַרשלאָפֿענעם פּנים נאָך אַ מחותּנתטישע מינע און גערעדט אונטער דער נאָז װי אײנער װאָס איז שטאַרק שלעפֿעריק:

— פֿאַר װאָס נישט געבראַכט „דײַנע“?

האָט מאירל געענטפֿערט אױך אונטער דער נאָז, װײַל ער איז אױך געװען שלעפֿעריק: „טוט איר װײ די צײן“.

האָט זי װײַטער גערעדט אונטער דער נאָז: „געװען געקאָנט פֿאַרבינדן מיט אַ קאָמפּרעס“.

האָט ער צוריקגעענטפֿערט אונטער דער נאָז: „שױן געפּרוּװט, ס'העלפֿט נישט… און הײַנט צװײ װאָכן נאָך אַ קימפּעט“…

„יאָ, זעסטו, דאָס האָסטו רעכט“.

“Do you hear, Reb Oyzer?

The rich man turned his head as if to say: “You scab. For the present, I’m still myself.”

Meyerl pointed at Oyzer’s diamond ring and said: “There, for example, that little stone is worth more, I reckon, than most of us earn in an entire year.”

Oyzer’s heart grew light: Meyerl actually meant it. It wasn’t a barb about how he had lost his money.

The musicians struck up a freylekhs. The two sets of in-laws joined together and began dancing. Meyerl was also somehow related, so he was dragged along.

The drums and cymbals grew louder and louder, exciting the blood. Meyerl suddenly felt compelled to go dance in the middle of the circle. Quickly, quickly, or the moment would be lost… A thrill went through his body, his feet lifted up under him, and in a flash he saw his youthful days, when he almost took lessons from a dance teacher and yearned to travel to Vienna and become a clerk in a haberdashery store. He felt his heart become young again, expand within him, and repeat after the musicians: rakhto-rakhto-rakhto-ri-ram.

The in-laws began to shout: “Make way, make way!”

Meyerl put his hands on his hips, threw his head to the left, and slammed his feet flat on the floor. Rakhto, rakhto, rakhto-riram.

He felt a group form a circle around him. He pushed on, began thrusting his feet to the side, and his heart sang: rakhto, rakhto, rakhto-ri-ram… His face grew pale and his eyes burned. His sides heaved and his heart gasped: rakhto, rakhto, rakhto-ri-ram.

He warned himself: “Meyerl, stop… Think of your family, this will be the death of you … ” He answered himself angrily: “Don’t bother your head with all that.”

Onlookers gasped as he broke into a deathly sweat.

Meyerl sensed the intensity of their stares. He went backwards. Down he went, then back up again with a ri-ram, ri-ram. As if his feet no longer belonged to him. His heart pounded unevenly, his sides trembled. Down he went, and up again.

Meyerl was not the only one whose forgotten youth was reanimated by the cymbals and the drums. Visible on dancers’ faces were past triumphs, better days, young years … An old woman’s cheeks flushed and she lifted her skirt to dance. A young girl, a yankee, stood and faced the greenhorns mockingly, but her eyes told another story …

An old man gave a crooked smile and snapped his fingers, as his hat slid to the side of his head. Ri-ra, ri-ra.

A voice screamed within Meyerl: “Meyerl, enough already… No, no, more … Ri-ram, ri-ram … Dance, dance, be happy … A relative’s wedding … Such close family, ri-ram, ri-ram … Act like it, ri-ram, ri-ram … A hundred and fifty dollars, a bank book, rakhto-ri-ram … A candy store … Quit your job, rakhto, rakhto-riram …

The musicians stopped abruptly and Meyerl collapsed on a bench. The mood in the hall was like smoke after a fire; you couldn’t see it but you could feel it, and it seemed to melt from the sweaty faces of the wedding guests.

The ceremony and dinner flew away like a fleeting dream and by the time Meyerl came to his senses almost everyone had left. He figured that, as a very close relative, he should stay longer than anyone else.

Yet when the guests said their good-byes, the bride took off her veil, and the in-laws stopped being in-laws and started talking about the next day’s business, it occurred to him that the wedding had already ended. He felt a pang in his heart and was sorry after all that had happened. Like a person taking pains to revive a dying fire, he tried in vain to preserve what little heat there was in his thin bones. Limb after limb became dull as the happy notions that heated the dance, or which the dance ignited, trickled out little by little. He thought: I wish I was already home in the fourth-floor apartment on Suffolk Street.

Outside there was a frost. His skinny bones already began to shudder in anticipation of the cold. He pulled up the collar of his overcoat and slid his thin fedora down over the rheumatic side of his head, which made it obvious he was married. That’s because there are two types of lightweight men’s hats, one for a bachelor and the other for a married man. The bachelor’s is small and almost always perches impudently on the top of his head to show off his boyish red ears and his dapper haircut. The other kind, for a married man, is always bigger and covers half his ears.

Meyerl went to say goodbye to the bride and groom first, and then to the bride’s mother, who endeavored to form her sleepy face into a proper mother-of-the-bride expression and mumbled drowsily: “Why didn’t you bring your wife?”

Meyerl also mumbled, since he too was tired: “She has a toothache.”

She went on mumbling: “She should have used a compress.”

He mumbled his reply: “Already tried, it didn’t help… And it’s just two weeks since she had the baby.”

“Yes, you’re right about that.”

די מחותּנתטע האָט זיך שױן מחיה געװען װאָס ער האָט איר געזאָגט אַזאַ תּירוץ, זי זאָל אים קענען געבן גערעכט.

מאירל האָט זיך שױן אױך מחיה געװען װאָס עס האָט גענומען אַן עק צום פֿאַרענטפֿערן, און זיך געזעגנט.

בײַם געבן די האַנט, האָט ער זיך געטאָן אַ בײג צו, אױף צו קושן זיך, האָט זיך אָבער די מחותּנתטע נישט געריכט דערױף און נישט אַנטקעגנגעטראָגן דאָס פּנים. נאָר אַז זי האָט אָבער דערזען, אַז ער װיל זיך קושן אין די פּיסקלעך, האָט זי אַ נייג געטאָן צון אים דעם קאָפּ, האָט ער שױן אָבער געהאַט זײַנעם אַװעקגענומען, נאָר אַז ער האָט אָבער דערזען, װי די מחותּנתטע װיל זיך טאַקע יאָ קושן אין די פּיסקלעך, האָט ער נאָך אַ מאָל צוגעבױגן דעם קאָפּ, האָט ער זיך אָבער שױן געהאַט פֿאַרשפּעטיקט…

אַז ער איז אַרױסגעקומען אין דרױסן, האָט אים אַ שאַרפֿער װינט אַ שלאָג געטאָן אין פּנים, און ער האָט זיך אײַנגעקאָרטשעט אין דרײַען. פֿױלע מחשבֿות זײַנען אים געקראָכן אין קאָפּ און אײַנגעגעסן זיך אין אים גלײַך מיט דער קעלט… אַ שטײגער פֿאַר װאָס, װען ער איז נאָר אַרײַנגעקומען אױף דער חתונה, האָט מען זיך אַרומגעכאַפּט מיט אַ ליבשאַפֿט, געקושט זיך אין די פּיסקלעך װי עפּעס אַן אָפּגערעדטע זאַך, נישט געצױגן דעם קאָפּ, דער אַהין, און דער אַהער… דו נאַר, דו, װאָס פֿאַרשטײסטו נישט? עס איז געװען פֿאַר דער װעטשערע…

װאָס אַ שטײגער האָט ער געדאַרפֿט װינטשן משהלע דעם סטאָליערס אַל דאָס גוטס? קען נישט באַשטײן אַז ער איז אַ קבצן? אַזױ אױך גענוג… אין דער הײם װאָלט ער געװען אַ טרעגער… און דאָ… אַ „סטעדי דזשאַב“… בײַ װעסטן…

אײַ, נאַ דיר גאָר אַן עוזר פֿון דער אַלטער שטאָט… אַז נישט איז ער זיך נישט מחיה װאָס ער האָט דערלייגט דעם קאָפּ?… געװאָלט װערן גיך אַן עושר… נאַ דיר ריל־עסטײט… פּאַװאָליע מיטן דישל, גוטער־ברודער…

ער האָט הנאה געהאַט װאָס יענער האָט דערלייגט די פּאָר דאָלאַר, און אַלע מאָל זיך גערעכט געגעבן מיט אַ „נו־נו“. נאָר װאָס נעענטער ער איז געקומען צום הױז, אַלץ מער קאַלעמוטנע איז אים געװאָרן און אַז ער איז געגאַנגען אַרױף די פֿינצטערע שטיגן מיט די אױסגעמוטשעטע פֿיס, האָט ער זיך דערגאַנגען די יאָרן: „װאָס פֿאַר אַ קענדי־סטאָר“? פֿאַר הונדערט און פֿופֿציק דאָלאַר איז דאָ אַ קענדי־סטאָר? — און אַלדינגס, װאָס עס האָט אים געשװעבט אין מוח בשעתן טאַנץ, האָט אים אָנגעהױבן צו דערגײן די יאָרן, און דער ראַכטאַ־רי־ראַם פֿון די כּלי־זמר האָט אים געזשומזשעט אין די אױערן מיט חוזק, ער האָט זיך געװאָלט אָפּטשעפּען פֿונעם לידל מיט לײַב און לעבן האָט זיך אָבער דאָס לידל פֿון אים נישט געװאָלט אָפּטשעפּען און אַלץ געזשומזשעט: ראַכטאַ־רי־ראַם, ראַכטאַ־רי־ראַם… װאָס פֿאַר אַן אָנקערעכץ צום שװאַרץ־יאָר? אַ באָבעס אַ טשװאָק… געדאַרפֿט די חתונה װי מײַנע צרות… װאָס פֿאַר אַ הונדערט און פֿופֿציק דאָלאַר? עס גײט צו סלעק… דאָס ביכל אין גראָסערי איז אָנגעשװאָלן, ראַכטאַ־רי־ראַם, אַװדאי אױף אַ פֿופֿציקער… מאָרגן פֿאַר אַ חודש רענט באַצאָלן… אָפּגעבן צוריק איציקלס אַכציק דאָלאַר… אַ קבצן… ראַכטאַ־רי־ראַם, נאָך דערונטער…

The bride’s mother was delighted to agree with his excuse.

Meyerl, for his part, was glad to resolve the discussion. As he held out his hand to say goodbye, he bent forward for a kiss, but the bride’s mother wasn’t expecting it and neglected to move her face towards him. By the time she realized his intentions and bent her head forward, he had already moved away, yet when he saw the bride’s mother actually did want a kiss, he came closer again, but he was already too late …

When he went outside, a strong gust struck him in the face and he bent over against the wind. Lazy ideas made a racket in his head and clung to him like the cold … For instance, why, when he first arrived at the wedding, did people actually embrace each other with great affection and kiss as if it had been planned, without pulling away their heads here and there … Oh, you fool, what don’t you understand? That was before the meal …

What possessed him to wish Moyshele the Carpenter’s Son “mazel tov”? Can’t accept he’s a beggar? It’s enough for him… Back home he would have been a porter … And here, a steady job in vests.

Then to top it off, Oyzer from back home … Well, wasn’t he pleased that he lost everything? Trying to get rich quickly… That’s real estate for you … Easy with the wagon shaft, my friend …

He enjoyed the other man’s misfortune, praising his own correct conduct with a “well, well.” Yet the closer he came to his house, the more nauseous he became. When his exhausted feet went up the dark steps, he argued with himself: “A candy store? Can you get a candy store for a hundred and fifty dollars?”—and everything that floated in his mind during the dance began to torment him. The rakhto-ri-ram of the musicians hummed mockingly in his ears. He would have given anything to get the tune out of his head, but the song didn’t want to budge and droned: rakhto-ri-ram, rakhto-ri-ram … What kind of relative is that! A very distant relative … As if I needed this wedding. Where will I find a hundred and fifty dollars? It’s the slack season … No more credit at the grocery store, rakhto-ri-ra, a fifty dollar tab… Rent’s due tomorrow … Pay back Itzikl’s eighty dollars … A beggar … Rakhti-ri-ram, less than a beggar …

MLA STYLE
Shtok, Fradel. “A Dance.” In geveb, December 2017: Trans. Sonia Gollance. https://ingeveb.org/texts-and-translations/a-dance.
CHICAGO STYLE
Shtok, Fradel. “A Dance.” Translated by Sonia Gollance. In geveb (December 2017): Accessed Dec 18, 2017.

ABOUT THE TRANSLATOR

Sonia Gollance

Sonia Gollance holds a Moritz Stern Postdoctoral Fellowship in Modern Jewish Studies at Lichtenberg-Kolleg (Georg-August-Universität Göttingen, Germany).