Texts & Translation

די ווילדע צילקע: טייל 6

Tsilke the Wild: part 6

Zusman Segalovitsh

Translation by Daniel Kennedy

INTRODUCTION

Chap­ter Three: Sasha Lurie (part 2 of 2)

Down­load a pdf of this of this text and its trans­la­tion here

ביז זײ זענען געקומען אין װאַלד. דער אַלטער לוריע איז אַרײַנגעגאַנגען צו איסרן אָפּנעמען חשבון פֿון דער אַרבעט און סאַשע איז געבליבן בײַם טײַכל, װעלכעס איז געװען אַרומגערינגלט מיט הױכע סאָסנעס.

דער װאַלד האָט געזונגען. עפּעס האָט זיך גענומען בענקען בײַ דעם בחור סאַשע אין דער נשמה.

ער האָט אַ שמײכל געטאָן:

„מײַן טאַטע האָט װעלדער און ער האַקט זײ אױס.“

װאָס פֿאַר אַ שײן לעבן מען װאָלט דאָ געקאָנט פֿירן, װי רויִק מען װאָלט דאָ געקאָנט שלאָפֿן.

אָט אַזױ האָט ער געטראַכט.

אין דעם איז אָנגעקומען אַ באָרװעס מײדל, דאָס איז געװען צילקע.

סאַשע האָט זי דערקענט פֿון זײַנע קינדער־יאָרן.

ער איז צו איר צוגעגאַנגען.

– אַזאַ מײדעלע געװען, אױסגעװאַקסן, האַ!?

– דער װאַלד װאַקסט אױך, זאָל אים נאָר אײַער פֿאָטער נישט אױסהאַקן...

עפּעס איז הײמלעך געװאָרן אין גאַנצן װאַלד. רעדן האָט זיך פֿאַרװאָלט אײנפֿאַכע גוטמוטיקע װערטער...

טיף אין האַרצן, אומבאַװוּסטזיניק, האָט זיך סאַשע מיט עפּעס דערפֿרײט.

װערטער האָבן זיך נישט געפֿונען.

איז זי אָפּגעגאַנגען צוריק צום טײַכל און געקוקט אין דער גרינער העלקײט אַרײַן, אין טײַכל געקוקט און געשװיגן.

זי איז געװען שלאַנק געבױט, און אַפֿילו אין דעם פּראָסטן זומערדיקן קלײדל האָט זי אױסגעזען נישט־געװײנלעך.

עס געדױערט אַ לענגערע צײַט זײער שװײַגן. דער װאַלד האָט זיך דערװײַל צוגעזונגען.

– איר זענט אַ מאָל געװען בײַ אונדז אין גראָדנע? – האָט זיך סאַשע אָנגערופֿן.

– און אַנטלאָפֿן, – האָט צילקע אײַלנדיק געענטפֿערט.

– פֿאַר װאָס?

– איך האָב דעמלט זײער ליב געהאַט דעם װאַלד...

– און הײַנט? – איז סאַשע צוגעשטאַנען.

– הײַנט בין איך שױן אַ גרױסע. עס בענקט זיך נאָך מענטשן, עס װילט זיך אַ סך מאָל זען, װי די װעלט זעט אױס.

– די װעלט איז זײער גרױס און זײער קלײן... – האָט סאַשע אָנגעהױבן.

– אַז איר װעט מיט מיר אַזױ רעדן װעל איך גאָרנישט פֿאַרשטײן, איך בין אַ פּראָסט מײדל.

אין דעם איז ניכע געקומען צו לױפֿן.

– צילקע, מען באַדאַרף פֿאַר די געסט עפּעס מאַכן צום עסן, קום, העלף מיר.

די פֿרױען זענען פֿאַרשװוּנדן אין הױז אַרײַן און סאַשע לוריע איז געבליבן אַלײן בײַם װאַסער, װאָס האָט אָן װילן גערױשט און געקײַקלט זיך װײַטער.

אַ ציגאַר האָט ער פֿאַררײכערט און געװאָלט טראַכטן, רויִק טראַכטן, װי זײַן שטײגער איז געװען. נאָר עס האָט זיך נישט געטראַכט, ער האָט כּסדר געקוקט אױף דעם גרױסן, אײנשטאָקיקן הױז, װאָס איז געשטאַנען אַזױ נאָענט. פּראָסטע פֿענצטער, מיט נישט־געפֿאַרבטע לאָדנס. די שפּאַלטן אין די װענט זענען געװען פֿאַרשטאָפּט מיט גרין־שװאַרצן מאָך.

און פֿון אינעװײניק האָט זיך געטראָגן אַ געזאַנג. אױפֿגעהערט און װידער...

רײזקע זיצט אין פֿענצטער
און אסתּר גײט פֿאַרבײַ.
אסתּרקע, װאָס מאַכסטו!
– מײַנער איז נישט טרײַ.

ער האָט זי שױן געהאַט גוט באַטראַכט, װי אַ מבֿין, די בלאָע אױגן, דעם באַרג העלע האָר אױפֿן קאָפּ און די באָרװעסע פֿיס... אָט װי מען װאַקסט דאָ אױס אין װאַלד!

עסן האָט ער נישט געװאָלט, איז ער אַװעקגעגאַנגען טיף אין װאַלד. געגאַנגען און געקלאַפּט מיט אַ שטעקן די בײמער, פּונקט, װי ער װאָלט אַלעמען אָנזאָגן: „איך בין געקומען!“

מיט אַ מאָל פֿליט דורך אַ געדאַנק בײַ אים אין קאָפּ:

„װען אַזאַ װאָלט זיך װײַזן אין ניצע צי אין מאָנטע־קאַרלאָ!“

„אַזאַ פֿרישע שײנקײט“, „עס באַמערקט זיך אין אירע אױגן דער ייִדישער בליק. װען זי װאָלט געװען אַ קריסטין... אױף די בײמער װאָלט זי פֿון װילדקײט געקלעטערט“.

װערט ער אין כּעס אױף זיך:

„װאָס טראַכט איך אַזױ פֿיל?“ „ייִנגלשע שטיק“.

װען ער איז אַװעקגעפֿאָרן צוריק מיטן טאַטן איז צילקע דערבײַ נישט געװען און סאַשע האָט אַרומגעזוכט מיט די בליקן. די זון איז פֿאַרגאַנגען און די רױט־מעשענע אָפּגלאַנצן זענען זײ כּסדר נאָכגעלאָפֿן, װי עמעצער װאָלט אומישנע געפֿאָכעט מיט פֿײַער.

קומענדיק צוריק אין גראָדנע, האָט ער פֿאַר עטלעכע מענטשן דערצײלט:

– פֿאַראַן דאָרט בײַם טאַטן אין װאַלד אַ משרת, אַ שװײַגנדיקער ייִד מיט אַ גרױסער באָרד, װאָס פֿאַרדעקט אים זײַן מױל. האָט דער ייִד אַ טאָכטער...

און ער האָט גענומען אָפֿט פֿאָרן אין דעם טאַטנס װאַלד, װאָס איז געלעגן לעם דעם שטעטעלע מסטיבאָווע.

ער פֿלעגט פֿאָרן אױף דער לינײקע. די עטלעכע צענדליק װיאָרסט פֿלעגן זיך דורכפֿליִען.

אַ מאָל פֿלעגט ער אױך פֿאָרן מיטן טאַטן. דעם אַלטן לוריע האָט שטאַרק הנאה געטאָן, װאָס זײַן זון פֿאָרט מיט אים.

אמת, סאַשע האָט דאָרט גאָרנישט געטאָן, ער פֿלעגט זיצן בײַם טײַכל מיט צילקען, אָדער אַזױ אַרומבלאָנדזשען לאַנגע שעהען אין די ענדלאָזע לאַבירינטן פֿון די בײמער.

נאָר זאָלן מענטשן מײנען, אַז זײַן יורש מיט דעם אײביק־גראָען קאַפּעליוש אינטערעסירט זיך מיט עפּעס און איז נישט קײן געשװױרענער לײדיק־גײער.

אײן מאָל אױף אַזאַ רײַזע האָט זיך סאַשע צום טאַטן אָנגערופֿן:

– דו װײסט, טאַטע, אַז אַזאַ צילקע װאָלט אין פּאַריז אָדער ערגעץ אין אַ צװײטער גרױסער שטאָט געשפּילט אַ גרױסע ראָל...

– װאָס אַזױ? – האָט דער טאַטע איבערגעפֿרעגט.

– טאַטע, דאָס איז אַ זעלטענער עקזעמפּלאַר... דאָס איז אַ מענטש פֿון דער נאַטור, אַ פֿרױ – אַ קאַץ.

דער אַלטער לוריע, אַזאַ רונדער אױסגעקעכלטער גוטמוטיקער גבֿיר, האָט מיט אַ רגע פֿריִער געטראַכט װעגן אַ פּלאַן, װאָס די דײַטשן פֿון קעניגסבערג האָבן אים אױפֿגעגעבן: בױען אַ טאַרטאַק און ליװערן קײן דײַטשלאַנד פֿאַרטיק געהילץ.

עס האָט געדױערט עטלעכע סעקונדן ביז ער האָט פֿאַרשטאַנען, װאָס זײַן זונדל האָט אים דאָ אַרײַנגעזאָגט.

– האַ! – האָט ער איבערגעפֿרעגט... – צילקע, יאָ אַ װױל מײדל פֿון קינדװײַז אָן, נאָר אַ װילדע. געדענקסט, װי זי איז אַנטלאָפֿן קינדװײַז פֿון גראָדנע צו פֿוס צוריק אין װאַלד אַרײַן?... אַ װילדע איז זי...

נאָר סאַשען האָט שױן גלײַך פֿאַרדראָסן, װאָס ער האָט מיטן טאַטן אָנגעהױבן אַזאַ געשפּרעך און ער האָט גענומען שװײַגן און קוקן אין דער װײַט אַרײַן אױף די פֿעלדער, אױף די װעלדער...

ביז די לינײקע האָט זײ געבראַכט צו איסרן דעם משרת.

פֿון אונטער די בײמער איז געגאַנגען אַ געזאַנג: צילקע האָט געזונגען און עס האָט לאַנג געדױערט ביז סאַשע האָט געפֿונען איר באַהעלטעניש.

– ביסט שױן װידער דאָ?

אַזאַ פֿראַגע.

סאַשע באַלײדיקט זיך.

– אױב דו װילסט, פֿאָר איך באַלד צוריק, די לינײקע װאַרט.

– פֿאָר! פֿאָר זיך!

נעמט ער שפּרײַזן צוריק און זי לאַכט זיך פֿונאַנדער...

– נאַרעלע!

צו אים, צו אַזאַ גרױסן בחור, רעדט זי מיט אַזאַ טאָן. זי, װאָס גײט קײן מאָל פֿון װאַלד נישט אַרױס. אַ באָרװעסע. אַן אומאַנטװיקלטע.

און עס איז אים אָנגענעם, דאָך אָנגענעם צו הערן פֿון איר די צאַרטע װערטער, דאָס װאַלד־געלעכטער.

ער פֿאָרט שױן נישט צוריק. זײ האָבן בײדע אַ סך אַרבעט: די מומע ניכע האָט װעש געװאַשן און זײ בײדע, צילקע און סאַשע הענגען אױף די שטיקלעך גרעט אױף שטריק.

דער װאַלד זינגט און זײ רעדן.

– שטענדיק װאַשט זי, דײַן מומע, שטענדיק בײַם טײַכל מיט די גרעט.

– זי איז שױן אַזאַ. נאָר װאַשן און שײַערן.

און די מומע ניכע איז דערװײַל אומרויִק. זי װײס פֿון שטענדיק, זי װײס עס, עס איז בײַ איר װי אַ געזעץ. אַ בחור מיט אַ מײדל טאָר מען צוזאַמען נישט לאָזן, מען טאָר נישט.

און אַכטונג צו געבן זענען בלױז פֿאַראַן אײן פּאָר אױגן. דער מומע ניכעס אױגן דאַרפֿן אַכטונג געבן, אַז עס זאָל צו קײן אומגליק נישט קומען.

זי גײט זײ נאָך, זי רופֿט זײ אין שטוב. נאָר עס העלפֿט נישט.

אַלע פּאָרלעך האָבן שױן אַזאַ טבֿע: נאָר זײ װילן בלײַבן באַזונדער, און געהערט האָט זי, די מומע ניכע, װעגן דעם סאַשען, אַז ער איז אַ לעביונג, שפּילט אין קאָרטן, שיכּורט מיט אָפֿיצירן.

אַ שרעק.

װאָס קאָן מען שױן דערװאַרטן פֿון אַזאַ.

האָט זי געפּרוּװט רעדן מיט איסרן:

– דו ביסט אַ טאַטע, האָסט אײן קינד, גיב אַכטונג.

איז איסר אין כּעס געװאָרן און דער מומען ניכען גענומען זידלען, בײז איז ער געװאָרן װי קײן מאָל נישט.

און איז אָפּגעגאַנגען.

זי האָט בלױז געהערט, די אַלטע, װי איסר האָט זיך געברומט עפּעס.

– מיט מײַן קינד... גאָט זאָל אױסהיטן!

די מומע ניכע האָט גענומען מער תּהילים זאָגן.

דער װאַלד, אָבער, האָט זיך דערװײַל גערױשט. אױף מיליאָנען פֿריש־גרינע נאָדלען האָבן װינט און װינטלעך אױסגעשפּילט זײערע שטומע און קלאַנגלאָזע מעלאָדיען.

װאַלד לינקס, װאַלד רעכטס, װעלדער, װעלדער. די גאַנצע געגנט איז געװען פֿאַרפּלאָנטערט אין אַ נעץ פֿון קופּערנע סאָסנעס מיט גרינע מיצן.

ערגעץ װוּ האָט מען זײ אױסגעהאַקט, די הױכע שטאָלצע בײמער, נאָר די פֿרײלעכקײט איז נישט אַװעק פֿון די געבליבענע װעלדער.

די װעװריקעס האָבן זיך אײנער צום צװײטן איבערגעקװיטשעט.

און אונטן צופֿוסנס פֿון די בײמער האָבן טײַכלעך זיך געשלענגלט און גערױשט.

ליולינקע װאַלד, ליולינקע װעלט. עפּעס טומלען זײ די מענטשן, שאַפֿן און בױען, טוען שלעכטס און טוען גוטס.

אָבער מיר פֿליסיקע זילבער־שלוחים פֿון דער אײביקײט...

לױפֿן מיר, שװעבן מיר און שפּיגלען אָפּ אין זיך אַלע װעלדער, אַלע שטעט און די הימלען. מיר קײַקלען זיך אונטער דער ערד און איבער דער ערד. מיר גײען אין ימען אַרײַן און גײען פֿון ים אַרױס, אױף באַרג, אױף טאָל...

און צו װאָס לױפֿן מיר, צוליב װאָס עגבערן מיר שטיינער און פֿעלדזן...

גאָט האָט אונדז געשיקט.

מיר װאַסערלעך און װאַסערן, מיר זענען דאָס בלוט פֿון דער ערד. מיר פֿליסן אין אירע אָדערן און מיר מאַכן אַלץ לעבעדיק.

וועלדער, וועלדער…

די גרינע לאָקן פֿון דער ערד. און עס פּלאָנטערן זיך אין די לאָקן שמעטערלינגען, פֿײגעלעך, קאָלירטע פּיצעלעך לעבן. זינגען זײ און פֿלאַטערן אין די ליכטיקע טעג...

זיצן אַזױ צװײ מענטשן, אַ יונגער־מאַן און אַ יונגע פֿרױ און זײ לערנען זיך איצט רעדן.

זײ דאַרפֿן געפֿינען װערטער פֿאַר זיך. אײנער דעם צװײטן זאָל פֿאַרשטײן.

װײַל זײ זענען פֿרעמדע, פֿון צװײ באַזונדערע װעלטן.

זײ זענען שױן נאָענט. דאָך אײנער פֿאַרשטײט נאָך נישט אין גאַנצן דעם צװײטן, שפּראַך פֿעלט.

אפֿשר װעט דער רױש פֿון די בײמער זײ אױסלערנען רעדן? אפֿשר דאָס מורמלען פֿון טײַכל?

דערװײַל װאַרפֿן זײ שפּענדלעך און שישקעס אין װאַסער און לאַכן פֿון זאָרגלאָזן גאָרנישט.

אַ װעװריק קװיטשעט, אַ האַק קלאַפּט ערגעץ װײַט, ערגעץ װײַט.

מען האָט געעפֿנט די צװײטע שטוב, אין װאַלד, װוּ סאַשע האָט זיך אַ ביסל אײַנגעאָרדנט. ער פֿלעגט דאָרט זײער אָפֿט נעכטיקן, געבראַכט ביכער פֿון דער הײם און פֿון צײַט צו צײַט געאַרבעט.

אין דער אמתן האָט אים דער װאַלד שטאַרק געצױגן, ער האָט שױן געהאַט זײַנע װעגעלעך, זיך באַקאַנט מיטן שאָסײ־װעכטער, ער איז געװען אין אַלע נאָענטע דערפֿער און ייִשובֿים – אַ סך מאָל מיט צילקען און זײער אָפֿט אַלײן.

צילקע...

אײן מאָל שפּאַצירנדיק מיט איר אַזױ, ער – אין העל גראָען שטאָטישן אַנצוג מיטן אַלטן קאַפּעליוש. זי – אַ באָרװעסע מיט אַ לײַכט װײַס קלײדל, די האָר פֿאַרדעקט מיט אַ פּױעריש טיכל. זי האָט געהערט װאָס ער רעדט, און פֿון אַלץ געלאַכט. מיט אַ מאָל גיט זי אים אַ פֿרעג:

– סאַשע, מיר פֿירן אַ ליבע?

איז ער געבליבן שטײן אַ ביסל צעטומלט. דערנאָך געענטפֿערט:

– דו געפֿעלסט מיר, צילקע, ביסט אַן אמת נאַטורקינד, ביסט...

– רעד מיר נישט פֿון קײן אַנדערע זאַכן!

„אַנדערע זאַכן“ האָט בײַ איר געהײסן אַלץ, װאָס זי האָט נישט פֿאַרשטאַנען.

– נײן! צילקע, – האָט סאַשע אין שפּאַס געענטפֿערט, – דערװײַל פֿירן מיר נאָך נישט קײן ליבע, אפֿשר װעלן מיר נאָך פֿירן.

– „װען?“ „װען?“ – איז די צוגעשטאַנען, אַלע מײדלעך אין מסטיבאָװע פֿירן ליבעס.

– מען דאַרף זיך דאָך פֿריִער פֿאַרליבן.

צילקע האָט אױפֿגעהױבן אױף אים אירע ליכטיקע אױגן, נישט פֿאַרשטאַנען האָט זי זײַנע װערטער, נאָר אין דער רגע איז ער איר זײער געפֿעלן געװאָרן. די גרינקײט פֿון װאַלד האָט געװאָרפֿן אַ מאַטאָװע שײַן אױף זײַן געזיכט, די שװאַרצע גוטע אױגן זײַנע האָבן אַרױסגעלױכטן און געשמײכלט. ער האָט געטראַכט אין דער רגע, אַז די דאָזיקע צילקע װײסט נאָך גאָרנישט, אָבער גאָרנישט, נאָר אַז זי װעט זיך אױפֿכאַפּן פֿון איר װאַלדשלאָף, אַז זי װעט צום ערשטן מאָל אַרומנעמען אַ מאַן, װעט דאָס זײַן אַ פֿײַער, װעט דאָס זײַן אַ פֿײַער...

נאָר צילקע האָט עטלעכע סעקונדן אַרײַנגעקוקט אין זײַנע אױגן און געװען איז דאָס דערפֿאַר, װײַל די מומע פֿלעגט איר שטענדיק זאָגן, אַז אַ מענטש באַדאַרף מען אַרײַנקוקן אין דער נשמה, כּדי אים צו דערקענען.

ער פֿלעגט שפּרײַזן לאַנגזאַם מיט בערישע טריט. דערבײַ דערצײלן צילקען אמתע און אױסגעטראַכטע מעשׂיות. ער האָט זיך געסטאַרעט צופּאַסן צו איר, זי זאָל אים פֿאַרשטײן.

װאָס האָט ער געװאָלט פֿון איר?

װאָס האָט ער דאָ געזוכט אין װאַלד?

ער האָט עס נאָך אַלײן גוט נישט פֿאַרשטאַנען. װעלט און מענטש האָט ער שױן אַ ביסל געקענט, – נימאס איז אים די װעלט נישט געװאָרן, לאַנגװײַליקײט פֿלעגט אים נישט שרעקן – דער ערשטער ציגאַר פֿלעגט יעדע לאַנגװײַליקײט פֿאַרטרײַבן. אָבער דער דאָזיקער מענטש, װאָס האָט נאָך קײן שװערע זאָרג אין לעבן נישט געהאַט, אַ מענטש, װאָס איז נאָך אין קאַמף פֿון לעבן קײן מאָל נישט געגאַנגען... ער האָט דאָך געהאַט עטלעכע זינגענדיקע סטרונעס אין זײַן נשמה און די קלאַנגען זייערע האָבן געזוכט אָפּקלאַנגען.

פֿלעגט ער זײ געפֿינען, די אָפּקלאַנגען, אַ סך מאָל אין דער אײנזאַמקײט, אין דער רויִקײט, אין זײַן פֿאַרטראַכטער אָפּגעזונדערטקײט.

און קלעטערנדיק אױף די שפּיצן פֿון די אַלפּן, האָט ער אַ סך מאָל געכאַפּט דעם אָטעם פֿון יונגן פֿרימאָרגן, אָדער דעם לעצטן קלאַנגלאָזן זיפֿץ פֿון פֿאַרגאַנגענעם טאָג...

ער פֿלעגט זיך דערבײַ שטאַרק פֿאַרטראַכטן.

אָנגעשפּאַרט אָן אַ פֿעלדז, אַרומגערינגלט אין גאַנצן מיט רױטלעכע אָפּגלאַנצן פֿון זונפֿאַרגאַנג, פֿלעגט ער אָפֿט גאַנץ דײַטלעך דערזען זײַן אײנזאַמקײט.

ער אַלײן, נישט אַלע האָבן דאָ אַרױפֿגעקלעטערט אין דער הײך. פֿאַר װאָס? פֿאַר װאָס איז ער נישט געבליבן מיט זײ דאָרטן, מיט זייערע טומלענישן און טאָג־טעגלעכע קלײניקײטן.

און ער פֿלעגט אױף זיך נעמען קוקן, װי אױף עפּעס אַן אַנדערן, אַן אױסדערװײלטן... ביז ער פֿלעגט זיך פֿונאַנדערלאַכן פֿון זיך אַלײן און טאַקע גלײַך אַראָפּגײן אונטן צו אַלעמען.

אפֿשר דאָך... אפֿשר איז ער טאַקע אַן אַנדערער? דאָס נישט קענען זיך צונױפֿגיסן מיט אַלעמען, דאָס אַנטלױפֿן צו די קאָרטן און דאָס שטענדיקע יאָגן זיך נאָך די פֿרױען... אפֿשר איז דאָס צוליב דעם, װאָס ער װיל זיך אַלײן פֿאַרטרײַבן פֿון זיך?

אפֿשר איז ער אַ פּאָעט?

און מיט דעם פֿלעגט סאַשע לוריע אַ סך מאָל טאַקע זינדיקן. ער פֿלעגט אָפֿט שרײַבן, נאָר גלײַך דערמאָנט ער זיך, װאָס בײַ די חבֿרה־לײַט קומט פֿאָר. ער דערמאָנט זיך די טיפּן מיט די לאַנגע האָר, מיט די באַקנבערד אין סאַמעטענע קורטקעס און ער פֿאַרשעמט זיך פֿאַר זיך אַלײן, צערײַסט ער גלײַך דאָס אָנגעשריבענע.

װאָס זוכן זײ פֿאָרט די זינגענדיקע סטרונעס פֿון זײַן נשמה?

ער האָט אױך אױף דעם געהאַט אַן ענטפֿער: „אָט דערפֿאַר זינגען זײ די סטרונעס, ווײַל זײ זוכן עפּעס“.

און איצט אין װאַלד...

די רויִקײט האָט אים אַרומגענומען פֿון אַלע זײַטן. אַ יאָר לעבן אין זומפּ פֿון גראָדנער אָפּגעשטאַנענעם לעבן האָט אים װי אײַנגעשמידט זײַן גאַנצן קערפּער, נאָר איצטער, דאָ אין װאַלד, האָט דאָס באָרװעסע מײדל מיט די העלע אױגן, זי האָט אים אױפֿגעװעקט, אױפֿגעװעקט, װי די אמתע נאַטור אַלײן.

די סטרונעס האָבן זיך צעזונגען...

נאָר דער רױך פֿון ציגאַר האָט עס פֿאַרשטעלט, ער האָט זיך אַלײן קאָנטראָלירט און... אַלץ מער פֿאַרבראַכט אין װאַלד.

די זומערדיקע טעג דױערן זײער לאַנג. מען קאָן אַ סך טראַכטן אין אַזױ פֿיל שעהען, און דאָס לעבן אַלײן איז אַזױ נאָענט... צילקע מיט די באָרװעסע פֿיס האָט גערײצט.

ער האָט זי נאָכגעפֿאָרשט און נאָכגעגאַנגען...

שױן מיט אומרויִקײט.

שױן בײז אױף זיך פֿאַר אומבאַפֿרידיקטע פֿאַרלאַנגען.

און זי אַלײן...

װי אַ צײַטיקער עפּל האָט זי אױסגעזען.

װי אַן עפּל, װאָס װײס אַלײן נישט זײַן טעם און רײץ.

אַ פֿײַער, װאָס צינדט אָן און ברענט אַלײן נישט.

װאָס האָבן זײ אױסגעטראַכט אױף איר, אַז זי איז אַ װילדע?

װוּ װילדקײט, װען װילדקײט?

ייִדישע מײדלעך זענען נישט װילד.

סאַשע האָט זיך געבײזערט דערפֿאַר אױף זיך, אױף איר...

נאָר פֿון װאַלד פֿלעגט ער אַװעקפֿאָרן אױף זײער קורצע טערמינען און באַלד צוריקקומען.

אין דער הײם האָט מען עס באַמערקט.

דאָס אַלטע פּאָרפֿאָלק לוריע האָט צװישן זיך געהאַט אַ שמועס:

– ער לױפֿט אין װאַלד, איסרס טאָכטער געפֿעלט אים. – דאָס האָט לוריע אַלײן געזאָגט.

און זײַן װײַב די יחסנטע האָט זיך פֿאַרקרימט.

– מיט אונדזער משרתס טאָכטער.

האָט שױן דער אַלטער לוריע געהאַט אַזאַ פּלאַן:

– הלװאַי פֿאַרדרײט זי אים דעם קאָפּ, ער זאָל מיט איר חתונה האָבן, װעט ער דעמלט אַװעקװאַרפֿן זײַן גראָען קאַפּעליוש מיט אַלע נאַרישקײטן.

װען סאַשע װאָלט הערן אַזאַ שמועס... ער װאָלט טאַטע־מאַמע אָפּגעזידלט, װאָס מישן זײ זיך אין זײַנע ענינים.

ער װאָלט אַ סקאַנדאַל געמאַכט.

אים טאָר מען נישט אָנרירן. האָט מען זיך נאָר געשושקעט װעגן דער געשיכטע...

דער אַלטער איסר, דער שװײַגנדיקער...

איין מאָל גאַנץ פֿרי, בעת צילקע איז נאָך געשלאָפֿן, איז איסר אַרײַנגעקומען צו סאַשען און גלײַך צוגעטראָטן:

– איך האַלט דיך פֿאַר אַן אָרנטלעכן מענטש. איך װײס, אַז אין גאָט גלײבסטו נישט, נאָר דו האָסט אַ האַרץ, דאָס פֿיל איך...

סאַשע האָט אים רויִק אָנגעקוקט.

– מער װי אײן קינד האָב איך נישט...

און אין דעם אַלטנס קול האָט זיך געפֿילט געװײן. ער האָט עס אַרױסגערעדט און האַסטיק אַרױס פֿון חדר.

– איסר! – האָט סאַשע אַ געשרײ געטאָן און איז צוגעלאָפֿן צום פֿענצטער.

האָט ער באַמערקט, װי דער אַלטער װישט די אױגן.

– איסר, איך שװער אײַך...

װאָס ער שװערט האָט ער אין דער רגע זיך אַלײן קײן רעכענונג נישט אָפּגעגעבן. איסר איז שװײַגנדיק אָפּגעגאַנגען און סאַשע האָט אַרױסגעקוקט אין פֿרימאָרגנדיקן װאַלד. די זונפּאַסן זענען איצט געלעגן אַ סך נענטער, װי בײַ טאָג. די יונגע סאָסנעס האָבן געשמעקט און כאָטש ער איז אַ ביסל צעטומלט פֿון דעם אומגעריכטן באַגעגעניש, דאָך איז אים פֿרײלעך געװען אױף דער נשמה און ער האָט געװאַרט מיט אומגעדולד אױף צילקען...

דער טאָג האָט זיך מער געלאָזט פֿילן.

פֿון פֿעלד האָט אַ שײגעץ געבראַכט די צװײ קי און זײ זענען געשטאַנען און געװאַרט אױף עפּעס... צװײ ברױנע קי, װי די סאָסנעס. אַזאַ קאָליר האָבן זײ געהאַט.

און סאַשען איז די ענלעכקײט געפֿעלן געװאָרן.

„װאַלד לאָזט שפּורן“:

צילקעס האָר זענען אױך ענלעך צו די סאָסנעס.

שפּעטער איז געקומען פֿון מסטיבאָװע די מומע ניכע. זי איז, װײַזט אױס, זײער פֿרי אַװעק אײַנקױפֿן. זי איז פֿאַרבײַגעגאַנגען דעם פֿענצטער. סאַשע האָט איר אָפּגעגעבן „גוט מאָרגן“, זי האָט קאַלט געענטפֿערט.

– זײַט נישט בײז אױף מיר, מומע ניכע!

– איך בין נישט בײז, סאַשע! – און זי איז אין שטוב צו זיך אַרײַן.

„אין גאָט גלײב איך נישט, נאָר אַ האַרץ האָב איך“.

אַזױ האָט געזאָגט איסר...

און אױב ער װעט אַ סך בעטן, װעל איך אין גאָט אױך גלײבן.

„אָבער אַ האַרץ האָב איך.“

עס איז גוט צו האָבן אַ האַרץ.

און פֿילן אַזאַ טײַערן פֿרימאָרגן.

און...

זי שטײט שױן אױפֿן גאַניק פֿון איר טאַטנס הױז און זשמורעט פֿון דער זון די אױגן און ציט זיך אױס, װי אַן אױפֿגעװאַכטע בײגיקע קאַץ און באַמערקט נישט, אַז לוריעס זון, אָט דער װאָס איז געקומען פֿון אױסלאַנד, לוריעס זון, װאָס קומט איצט אַזױ אָפֿט אין װאַלד... צוליב װאָס קומט ער דאָ, דער סאַשע?

ער שטייט און קוקט אױף איר און באַװוּנדערט איר יעדן בײג, יעדער שטראַל פֿון אירע האַלב אָפּגעדעקטע גלידער...

אָט אַ פֿרױ... אַ פֿיגור. ער האָט װעגן אַזאַ אַפֿילו געחלומט אין זײַנע בעסטע חלומות.

מיט אַ מאָל נעמט זי רופֿן:

– מומע ניכע, מומע ניכע! די בהמות װאַרטן – און זי לױפֿט אַװעק און פּלאָנטערט זיך דאָרט ערגעץ אין שטאַל.

נעמט זינגען און הערט אױף. זינגט און הערט אױף.

דער װאַלד אָבער זינגט כּסדר.

Father and son eventually arrived in the forest. Old Man Lurie checked in on Iser to go over the accounts, while Sasha waited by the stream which was surrounded by tall pine trees.

The forest sang and a yearning took hold of the boy’s soul.

He smiled.

“My father has forests and he cuts them down. What a beautiful life you could lead in a place like this, how peacefully you could sleep here.”

This is what he was thinking when a barefoot girl arrived—it was Tsilke.

Sasha recognised her from his childhood.

He approached her.

“I remember you as a little girl, I see you’ve grown up!”

“The forest grows too, so long as your father doesn’t have it chopped down . . .”

The whole forest somehow felt like home. He suddenly felt the urge to speak simple good-natured words . . .

Deep in his heart, unbeknownst to Sasha, something rejoiced inside him.

He could not find his words.

Tsilke returned to the stream and silently gazed into the green brightness of the water.

She was slimly built, and even in her simple summer dress there was something extraordinary about her.

Their silence lasted a long time. The forest meanwhile continued to sing.

“You visited us once in Grodno, didn’t you?” Sasha asked.

“And then ran away,” Tsilke answered hastily.

“Why?”

“I truly loved the woods back then . . .”

“And now?” Sasha pressed her.

“Now, I’m older. I long to be near people. I’d like to see what the world looks like.”

“The world is very large, and, at the same time, very small . . .” Sasha began.

“If that’s how you’re going to talk to me, don’t expect me to understand—I’m a simple girl.”

Just then Nikhe came running.

“Tsilke, we need to prepare some food for the guests, come and help me.”

The women disappeared into the house and Sasha was left alone by the water which, without a will of its own, continued to bubble and swirl.

He lit a cigar and tried to think, to peacefully reflect, as was his habit.

But he could not concentrate. His gaze was constantly drawn towards the large, one-story house which stood so close. Simple windows with unpainted shutters. The cracks in the walls were stuffed with greenish black moss.

And from inside, he could hear snippets of song:

“Reyzke sees through the window
That Ester’s sad and listless,
‘What’s the matter Esterke?’
My lover has a mistress.”

He had already observed her closely, appraising her. Those blue eyes, the mountain of fair hair on her head, and her bare feet . . . That’s how one grows up in the forest!

He did not want to eat and so he went off deeper into the woods.

He walked and bashed the trees with a stick as if to announce: “Here I am.”

Suddenly a thought came to him:

“Imagine if someone like her showed up in Nice or Monte Carlo! Such a fresh beauty, you can see the Jewish look in her eyes, if she hadn’t been a Jew she might have gone completely wild in that forest.”

He became angry with himself.

“Why am I thinking so much? Childish games.”

When it was time to leave with his father he glanced around but Tsilke wasn’t there. The sun was setting, casting ruddy brass reflections, which followed them as though someone were tracing their path with a torch.

When he got back to Grodno he told several people:

“There’s a warden out there in my father’s woods, a silent Jew with a large beard that covers his mouth. And he has a daughter . . .”

He began frequenting his father’s woods, next to the village of Mistebove.

He would go by carriage and the journey of several dozen leagues would fly by.

Sometimes he would accompany his father. Old man Lurie was delighted that Sasha wanted to come with him.

Admittedly his son didn’t actually do any work there. He would sit by the stream with Tsilke, or wander around in the endless labyrinth of trees

But let people think that his heir in the eternal gray hat is taking an interest in something and is not a sworn good-for-nothing.

On one of their trips, Sasha turned to his father and began:

“You know, father; in Paris or some other big city a girl like Tsilke would be quite something.”

“How do you mean?” his father asked.

“Father, she’s a rare specimen; she’s a person of nature, cat-like.”

Old Lurie, plump, good-natured magnate, had been contemplating a plan the Germans from Königsberg had suggested to him: building a sawmill and delivering finished lumber to Germany.

It took him a few seconds to understand what his son had told him.

“Hhm, Tsilke? Yes, a fine girl, always has been, but a little wild. Do you remember, when she was a child, the time she ran away from Grodno and went back to the forest on foot? A wild one she is . . .”

But Sasha, immediately regretting having broached the subject, fell silent and stared off into the fields and the woodlands . . .

Until the carriage brought them to Iser the forest steward.

From behind the trees he could hear singing; Tsilke was singing, and it was a long time before Sasha found her hiding place.

“You’re here again?”

What a question. Sasha was offended.

“If you’d prefer, I can go right back, the carriage is waiting.”

“Go on then, off you go!”

He strode off, and she broke into laughter.

“Fool!”

She spoke to him, a grown man, in a tone like that? She who never left the forest. Barefoot and uncultivated.

And yet it was so refreshingly pleasant to hear such tender words from her, such sylvan laughter.

He was not going home. They both had a lot of work to do: Aunt Nikhe had done laundry, and Tsilke and Sasha had to hang out the clean laundry on the line to dry.

The forest sang and they talked.

“She’s always washing, that aunt of yours, always down by the stream with laundry.”

“That’s what she’s like, always washing or scrubbing.”

Meanwhile Aunt Nikhe felt uneasy. She has always known, it was a law of nature for her, that a boy and a girl should never be left alone together.

And there was only one set of eyes on hand to watch them. Aunt Nikhe would have to keep a close eye on them to prevent an unfortunate incident.

She followed them, she called them indoors. But it was no use.

All couples have one thing in common: they want nothing more than to be alone together, and Nikhe had heard stories about this Sasha, that he was a pleasure seeker who played cards and got drunk with officers.

Terrible.

What can you expect from the likes of him?

She tried to have a word with Iser about it:

“You’re a father, with an only child, take care.”

At which point Iser lost his temper and cursed Aunt Nikhe with insults like never before.

Then he left.

She only heard him muttering something.

“With my child . . . God forbid!”

Nikhe took to reciting the psalms more often. Meanwhile the forest stirred. The wind played its mute, soundless melodies with millions of fresh green pine needles.

All around, woodlands as far as the eye could see, the entire area sheathed in copper pines with green caps.

Elsewhere high, proud trees were being chopped down, but these golden forests had not lost their joy.

The squirrels squeaked to one another.

Underneath, by the foot of the trees, streams snaked and bustled.

Hush now, forest, hush now world. The humans are always in some hurry, building and making, doing bad and doing good.

But we silver messengers of eternity . . . we rush, and glide, reflecting back the forest, the cities, the skies. We spiral underground and overground. We flow into seas and come out of seas, over mountains, over valleys.

And why do we rush, why do we carve through stone and rock? . . .

God sent us.

We waters, great and small, we are the blood of the earth. We flow through its veins and bring everything to life.

Forests, forests . . .

Wandering among the green tresses of the forest floor are butterflies, and birds, colorful specks of life. They sing and flutter in the bright days . . .

Two people sit, a young man and a young woman, and they learn now how to speak.

They need to find words, so that one should understand the other.

Because they are foreign to each other, from two different worlds.

They are close, though they do not quite understand each other, they lack the language.

Perhaps the noise of the trees will teach them to speak? Perhaps from the babble of the stream?

In the meantime they throw pine cones and twigs into the water, laughing at carefree nothings.

A squirrel squeaks, and far off somewhere you can hear the sound of an axe.

The second cabin had been opened up, and Sasha had more or less made himself at home inside. He would often spend the night. He brought books from home, and from time to time he would work there.

In truth the forest always drew him back. He forged out his own little paths, and got to know the road watchman. He had visited all the villages and settlements in the area, often with Tsilke, and very often alone.

Tsilke . . .

Once, as they were out walking—he, in his light-gray town suit and old hat; she, barefoot in a light, little white dress, her hair covered with a peasant’s kerchief—she listened to him, laughing at everything he said. Suddenly she asked him:

“Sasha, are we having a love affair?”

He stood still for a moment, somewhat perplexed, and answered:

“I like you, Tsilke. You’re a real child of nature, you’re—”

“Don’t talk to me about those other things of yours!”

“Other things” was how she referred to all those subjects she did not understand.

“No, Tsilke,” Sasha said mockingly, “for now we are not yet having a love affair, perhaps we will one day.”

“When? When?” She insisted “All the girls in Mistebove are having love affairs.”

“The first thing you’re supposed to do is fall in love.”

Tsilke fixed him with her radiant eyes. She did not understand his words, but at that moment she liked him. The green of the forest cast a matte shine over his face, and his kind, dark eyes lit up and smiled. In that moment he thought this Tsilke knew nothing, absolutely nothing, but when she would eventually awaken from her forest slumber, when she would first embrace a man, it would be a fire to be reckoned with. . .

But Tsilke gazed into his eyes for several seconds; she did so because her aunt had always told her that one needed to look deep into a person’s soul in order to know them.

He would stroll slowly with bearlike steps. Telling Tsilke stories, both true and invented. He strained to adapt himself to her, so that she would understand him.

What did he want from her?

What was he seeking here in the forest?

He himself did not quite know. He was already acquainted with mankind and the world. He had not grown tired of the world. He was not afraid of boredom—even a small thing like a cigar was enough to drive off any tedium. But he, who had never had to worry, who had never had to struggle for his life, still possessed a few lyrical cords in his soul and those cords sought to find echoes.

He often found such echoes in solitude, in peace, in his thoughtful seclusion.

Climbing on alpine peaks he had often taken in the breath of the new morning, or the final soundless breath of the day’s end . . .

In those moments he would lose himself in thought. Leaning against a rock, entirely surrounded by the red light of sunset, he could clearly perceive his solitude.

He alone, no one else, had climbed up to these heights. Why? Why had he not stayed with them down below, with their bustle and day-to-day trifles?

He would begin to see himself as different, as a chosen one . . . until he burst out laughing in self derision and went back down to the others at the bottom of the hill.

And yet . . . Perhaps he was different? His not being able to mix with others, the running away to play cards, the constant womanizing . . . perhaps it was all because he wanted to get away from himself?

Perhaps he was a poet?

Indeed it was a vice he had dabbled with from time to time. He would often start writing, but would then remember what the life of a writer entailed. He thought of the poet types with the long hair, with sideburns and velvet jackets and, feeling ashamed of himself, he would tear up what he had written.

What were the singing cords in his soul searching for?

He had an answer to that too: they were searching for something because that is the only way they can sing.

Now, in the forest . . .

The tranquility embraced him on all sides. A year living in the stagnant swamp of life in Grodno had forged his whole body, but now, here in the forest, the barefoot girl with the light-colored eyes had woken him up, woken him like nature itself.

The cords sang all the louder. . .

But the smoke from his cigar kept all this from view; he controlled himself and spent ever more time in the forest.

The summer days were long. You can do a lot of thinking with so many hours on your hands, and with life so close . . .

The barefoot Tsilke was a temptation.

He studied her and followed her . . .

Already with uneasiness.

Already angry at himself for unsatisfied desires.

And she herself . . .

She looked like a ripe apple.

Like an apple, unaware of its own flavor and charm.

A fire, that kindles others, but which does not burn itself.

Why had they got it into their heads that she was wild?

Where was the wildness?

Jewish girls are not wild.

Sasha would grow angry at himself, at her . . .

But he would only leave the forest for very short spells, coming back soon thereafter.

At home they began to notice something was afoot.

The Luries discussed it between themselves:

“He rushes off to the forest, he’s fond of Iser’s daughter,” said his father.

And his wife frowned haughtily.

“With our servant’s daughter?”

Old man Lurie had a plan:

“Let’s hope she turns his head, let him marry her, then with any luck he’ll throw away that old gray hat and all his other foolishness.”

If Sasha had heard the conversation he would have showered his parents in insults; what right had they to interfere in his affairs?

He would have thrown a tantrum.

He had to be handled with kid gloves. So they kept it to a whisper . . .

Old taciturn Iser . . .

Once, quite early, when Tsilke was still sleeping, Iser came in to Sasha’s cabin and got straight to the point:

“I know you’re a decent man. I know you don’t believe in God, but you have a heart nonetheless, I can feel it . . .”

Sasha looked at him calmly.

“I have only one child . . .”

And he could feel the tears in the old man’s voice. He’d said his piece and quickly left the room.

“Iser!” Sasha called out, and ran over to the window.

He noticed Iser wiping his eyes.

“Iser, I swear . . .”

What he swore was not clear even to himself in that moment. Iser silently walked off and Sasha looked out into the early morning forest. The strips of sunlight now lay much closer. The young pines were fragrant and, although Sasha was a little shaken by the unexpected encounter, his spirits soared and he waited impatiently for Tsilke.

The day was beginning.

A peasant had brought two cows in from the field and they stood there, waiting for something . . . two cows, brown like the pines.

Sasha liked the similarity of their colors.

“The forest leaves its trace.”

Tsilke’s hair is also like the pines.

Later, Aunt Nikhe returned from Mistebove. She had gone very early to run some errands. She walked past the window. Sasha said, “Good morning,” and she answered coldly.

“Don’t be mad at me, Aunt Nikhe.”

“I’m not mad, Sasha!” and she went inside.

“I don’t believe in God, but I have a heart nonetheless. That’s what Iser had said . . . And if it really means so much to him, maybe I’ll even believe in God too. I have a heart nonetheless.”

It’s good to have a heart.

To feel such a lovely morning.

And . . .

Tsilke was already standing on the porch of her father’s house, squinting from the sun and stretching with the suppleness of a newly awoken cat. She did not notice Lurie’s son, the one who’d been abroad, Lurie’s son who was spending so much time in the forest now . . . Why did he come here, that Sasha?

He stood and watched her, marvelling at her every bend, every glimmer of her half-uncovered limbs . . .

Now there’s a woman . . . the kind of figure he had only seen in his most pleasant dreams.

Suddenly she called out:

“Aunt Nikhe, Aunt, Nikhe! The cows are waiting”—at which she ran off, disappearing into the stable.

She sang snippets of songs, stopping and starting and stopping again

While the forest sang without cease.

המשך קומט...

To be continued . . .

MLA STYLE
Segalovitsh, Zusman. “Tsilke the Wild: part 6.” In geveb, February 2021: Trans. Daniel Kennedy. https://ingeveb.org/texts-and-translations/tsilke-the-wild-part-6.
CHICAGO STYLE
Segalovitsh, Zusman. “Tsilke the Wild: part 6.” Translated by Daniel Kennedy. In geveb (February 2021): Accessed Apr 23, 2021.

ABOUT THE AUTHOR

Zusman Segalovitsh

ABOUT THE TRANSLATOR

Daniel Kennedy

Daniel Kennedy is a translator based in France.