Texts & Translation

"איר שמייכל", "אַ מענטש"

“Her Smile” and “A Man”

Anna Margolin

Translation by Joseph Kary

INTRODUCTION

Anna Mar­golin (18871952) is a pen name of Rosa Lebens­baum. Born in the city of Brest (the site of the Treaty of Brest-Litovsk that end­ed the First World War) in 1887, she trav­elled wide­ly before set­tling in New York in 1913. She had one child, a son who was raised in Pales­tine by his father and nev­er spoke Yid­dish. An edi­tor and anthol­o­gist, a short sto­ry writer and jour­nal­ist who wrote under sev­er­al pseu­do­nyms, she is most remem­bered for her sin­gle book of col­lect­ed poet­ry, titled sim­ply Lid­er and first pub­lished in 1929. Her last pub­lished poem was print­ed in 1932, twen­ty years before her death. 

Translator’s note

While Mar­golin wrote with many Ger­mani­cisms, there is also a pro­nounced Old Tes­ta­ment Hebrew styl­iza­tion to her writ­ing in these poems: and” is used as if it was a punc­tu­a­tion mark denot­ing the begin­ning of a sen­tence rather than as a con­junc­tion, and there is more rep­e­ti­tion of words than is the norm in Eng­lish style. There is a temp­ta­tion to make the trans­la­tion flow in Eng­lish by get­ting rid of those ands” at the begin­nings of a sen­tence and intro­duc­ing syn­onyms, trans­lat­ing a word like glik” as hap­pi­ness” in one line and joy” in the next to make it less repet­i­tive. I have tried to resist this and pre­serve the resem­blance to Bib­li­cal prose. 

It would be a hope­less task to try and imi­tate in Eng­lish the rich rhyme schemes and word-play of the orig­i­nals, but I have tried to give a hint of this where I could: for exam­ple, the way the con­so­nant sounds of not a mine” echo those of moun­tain” is meant to match the mir­ror reversed con­so­nants of barg” and grub” in the original. 

I chose to trans­late A Man” for its cos­mic luna­cy; exis­ten­tial mus­ings about the nature of life tinged with a strong dose of self-mock­ery, a dark iron­ic and some­how accept­ing look at cre­ation by a man who won’t accept sweet­en­er in his cof­fee. Her Smile” is full of verve and ener­gy and has it all: life, love and death, a soul brought back to life from the brink of death by the strength of love. And at the end a teas­ing uncer­tain­ty as to whether the man by her sickbed is the same one with whom she raised her children. 

Ear­li­er trans­la­tions of these poems by Shirley Kumove appear in Drunk From the Bit­ter Truth: The Poems of Anna Mar­golin.



—Joseph Kary



Click here to down­load a PDF of this text and its translation.

איר שמײכל

איר שמײכל איז האַרבסטליכט איבער איר װעלט —
קיל און מיד און באַהעלט
די פּראַצע אין שטוב, די יאָרן אין שפּאן
און מיט קינד און מאַן
דעם אײביקן נאַיװן דיאַלאָג.

דאָס איז בײַטאָג.

אָבער בײַנאַכט, אין שלאָף פֿאַרשלאָסן,
איז איר פּנים פֿרעמד. אין גראָבן לײַװנטענעם העמד
טאַנצט זי אַצינד אין שענק מיט זעלנער און מאַטראָסן,
געשלײַדערט און צוריקגעכאַפּט פֿון שטורעמדיקע הענט,
און לױערנדיקע אױגן אין איר אײַנגעזױגן,
קעפּ װי בײַ די אָקסן שטײף אַראָפּגעבױגן,
אָפּצאַסן שטאַמפּנדיקע, אַקסלען, עלנבױגנס
װירבלען אַרום איר אַלץ דראָענדיקער, ענגער, צײנער בליצן,
צײנער גיריק אין די ליפּן אײַנגעביסן.
דאָ גאַרט דאָס בלוט זיך צו פֿאַרגיסן
און ליבע איז דאָ ענלעך צו אַ שלאַכט.

און ליבע איז אַ טשאַדענדיקער פֿאַקל, מאַכט
אומהײמלעך און בלוטנדיק די װעגן. כּישופֿ׳ט אױס
פֿון נאַכט אַ שטאָט באַרבאַרישע, אַ גאַס, אַ הױז,
מײדלעך אין אַ רינג,
און זי אין מיטן, ברױן און גרינג.
און לאַנגזאַם רירן אָן אירע רױזגעפֿאַרבטע פֿינגער
דער פֿרײַנדינ׳ס קלײנע אױפֿגעשפּיצטע בריסט,
פֿאַלן צו, בלײַבן שטײן
אין גליק ביז צום פֿאַרגײן.
און גליק געזאַנג, געװײן
איז אין דער הינגעבונג פֿון הײסע פֿינגער.
און שמערצלעך פֿלאַטערן אױף די װיִעס
אױף אַ געזיכט, װי פֿון אַ גאָט פֿאַרשטײנט.

װי אַ שײנע װילדע מעשׂה, װאָס מען האָט געלײענט
און ניט דערלײענט, און אין מיטן זיך פֿאַרטראַכט
װעגן אַ שטאָלענער פֿײַערלעכער נאַכט,
װאָס האַלט דעם לעצטן סוד אין שױס,
װוּ אַלע מעשׂיות זײַנען אױס —
אַזױ זעט זי איר לעבן. װי אַ הױכן פֿלאַם,
פֿאַרשטאַרט אין גאָלדענעם טאַנץ, און ס׳איז אַ טױטער פֿלאַם.
און ס׳איז גרױער װינט און גרױער ים,
און פֿון אָװנטרױט ראָלט דאָס טרױעריקע גאָלד,
און זי נײט פֿון פֿרײד באַפֿרײַט
צו לעצטער פֿראָסטיקער אײַנזאַמקײט,
און װײסט ניט, אַז אײנער װאַכט נעבן איר.
איר געזיכט איז פֿאַר אים אַ פֿאַרשלאָסענע טיר,
און הינטער איר לױערן שרעקן. ער קוקט און לײַדט.
ער לײַדט.
זײַנע ליפּן װעקן איר זעל אױף די טונקעלע װעגן,
אירע ליפּן, װעלכע אין חלום זיך רעגן.
זי עפֿנט לאַנגזאַם די אױגן,
לאַנגזאַם שמײכלט זי דעם מאַן אַנטקעגן
און קומט פֿון זײער װײַט.

Her Smile

Her smile is in its autumn over her world—
cool, weary and restrained,
the toil of the house, the years in their course,
and with her husband and her child
their naive never-ending dialogue.

That is by day.

But by night, locked up in sleep,
her face is the face of a stranger.
In a coarse linen shirt
she is dancing in the saloon with soldier and sailor,
swung out, reeled in by boisterous hands,
as she lures in the lurking eyes.
Heads, like oxen, bowed stiffly down,
heels stamping, shoulders, elbows
whirling menacingly round her, corralling her, teeth flashing,
greedy teeth at bitten lips.
Here blood girds itself up to be spilled
and love here is combat on a battlefield.

And love is an infernal torch, turning
the roads mysterious and bloody, conjuring
out of the night a barbarous city, street, house,
girls in a ring with her in the middle, browned and at ease.
And slowly her fingers with their rose-painted nails touch against
her friend’s small upturned breast,
and drop down, frozen stone-still
with happiness, for a fleeting moment;
and happiness, singing, lament
are all in the devotion of hot fingers.
And her eyelashes tremble painfully on
her face, like a face frozen with awe at the sight of a god.

And like a sweet crazy story you’d only started to read
before you set it aside, lost instead
in thoughts of a solemn steely night
that holds the ultimate mystery to its breast,
where all stories are no more—
that is how she saw her life. Like a tall flame,
frozen in its golden dance, a dead flame.
And there is a grey wind and grey seas,
And from the evening’s glow sad gold unrolls,
And freed from joy and need she moves towards
that last frosty solitude,
unaware of the one who stands vigil by her side.
Her face is to him a locked door
and fear lies in wait behind it. He suffers and watches.
He suffers.
His lips rouse her spirit from its darkened paths
Her lips begin to twitch in her dreams.
She slowly opens her eyes.
Slowly she smiles at this man beside her
and comes to him from far away.

אַ מענטש

ער האָט געװוּסט:
ער איז אַ ניט פֿאַרענדיקטטער עקספּערימענט
אין גרױסע לײַדנשאַפֿטן, אמת, פּאָזע,
אַ ניט דערבאַקענע מעטאַמאָרפֿאָזע
פֿון הױכן גלוטיקן געדאַנק
אין אָרעם פֿלײש און בלוט,
מיט מיליאָנען אַנדערע האַלב־ריזן און האַלב־גנאָמען
אַ שפּאָטישער אומניצלעכער באַװײַז,
אַז דער אַלמעכטיקער קען שװאַך
זײַן פֿאַך.

אָפֿטמאָל פֿלעגט ער טראַכטן, שפּאַנענדיק אין שטוב:
„כּדי אַ באַרג זאָל זײַן, מוז דען זײַן אַ גרוב ?“

„נו, גוט, איך װעל דערשלעפּן װי ניט איז דעם עול“.
און ער פֿלעגט שמײכלען מיד און איבערקלוג,
גלעטן זיך דעם פּליך, רױכערן פּאָל־מאָל,
זען װי איבער טרעפּ פֿון יאַדע, אַמעטיסט
פּאַלעלעך קײקלען זיך די טעג.

און זיך אַלײן אַמאָל פֿאַרטרױען װי אַ סוד :
„װי איך בין אַ ייִד“...
„װי איך בין אַ ייִד,
עס איז ניט די קלענסטע צװישן העלדישקײטן,
טרינקען שוואַרצע קאַווע
אין אַן אויגנבליק,
וואָס הענגט אומזיכער צווישן אייביקייטן,
און אױפֿהײבן די קאַװע פֿאַר אַ מאָסט:
„גאָט, איך בין דיר מוחל. הערסט ?
איך בין דיר מוחל, גאָט.“



A Man

He knew:
that he was an incomplete experiment
in grand passion, truth and pretense,
a not quite baked metamorphosis
of high gleaming thought
to poor flesh and blood,
like the millions of other half-giant half-gnomes
a mocking useless demonstration,
of how feebly the Almighty knew
his trade.

Often he used to say to himself, rapidly pacing the house, “if a mountain is to be, will there be not a mine?”

“Okay, fine, I will carry on like it is no worry at all.”
And with a weary and way too clever smile
stroking his bald crown and smoking Pall Mall
he would watch the days tumble slowly past
over steps of jade and amethyst.

And sometimes he would share with himself a secret:
“As I am a Jew...”
“As I am a Jew,
it is not the least of of heroic feats
to drink black coffee
and in an eyeblink,
that hangs uncertain among eternities,
lift up the coffee in a toast
“God, I forgive you, hear?
I forgive you, God.”

MLA STYLE
Margolin, Anna. “"Her Smile" and "A Man".” In geveb, November 2016: Trans. Joseph Kary. https://ingeveb.org/texts-and-translations/her-smile-and-a-man.
CHICAGO STYLE
Margolin, Anna. “"Her Smile" and "A Man".” Translated by Joseph Kary. In geveb (November 2016): Accessed Oct 24, 2021.

ABOUT THE AUTHOR

Anna Margolin

ABOUT THE TRANSLATOR

Joseph Kary

Joseph Kary is a Toronto-based Lawyer.