Texts & Translation

אַ לוויה אין רעגן

A Funeral in the Rain

Abraham Sutzkever

Translation by Zackary Sholem Berger


Green Aquar­i­um (1975) is a col­lec­tion of twen­ty-three short descrip­tions” (to use Sutzkever’s term for them), or what can be bet­ter described as short works of sym­bol­ic prose. The pub­li­ca­tion itself com­pris­es two sep­a­rate col­lec­tions, one also enti­tled Green Aquar­i­um” (Griner akvaryum); the oth­er, The Messiah’s Diary” (Meshiekhs tog­bukh). Many of the sto­ries retain a con­ven­tion­al nar­ra­tive thread, in which a char­ac­ter is intro­duced, a con­flict out­lined, and a dénoue­ment achieved. Rang­ing in length from two to fif­teen pages, they are gen­er­al­ly nar­rat­ed in the third per­son, though some are in the first person. 

The sto­ries take place in a mag­i­cal sur­re­al­ist land­scape. Inan­i­mate objects speak; the dead and the liv­ing are on the same plane. Yet there is a reg­u­lar­i­ty of motifs that helps to out­line the con­tours of Sutzkever’s fan­tas­ti­cal imag­i­na­tion. Ani­mals under­go trans­for­ma­tions; humans flee from death and achieve their own meta­mor­phoses. Cities have been destroyed, build­ings uproot­ed from their accus­tomed places. The nar­ra­tor, as in Isaac Bashe­vis Singer’s mono­logues, is privy to the secrets of inter­locu­tors who thought they might not find any­one to speak to again. 

Yid­dish lit­er­ary schol­ar Ruth Wisse has char­ac­ter­ized the set­ting as a world of vio­lent dis­junc­tion.” The first two pieces in the book lend a cer­tain def­i­n­i­tion to this dis­lo­ca­tion. How­ev­er, despite their his­tor­i­cal ori­gin as post-Holo­caust mem­oir, these frag­ments are pre­sent­ed by Sutzkev­er not as mon­u­ments to dis­lo­ca­tion, but as care­ful­ly honed tools of art for the reader’s use and cul­ti­va­tion. What is a diary if not a work for the reader’s edi­fi­ca­tion and emu­la­tion? It is sure­ly no coin­ci­dence that the title of the sec­ond sec­tion of the book, Messiah’s Diary,” is echoed, in title if not in form, by Sutzkever’s Diary Poems of the same decade (1974 – 1981). Both are pub­lic and pri­vate, dis­lo­ca­tion framed by elo­quence, the tran­script of an impos­si­ble dia­logue between the liv­ing and the dead. 

Green Aquar­i­um has nev­er been pub­lished as a stand-alone vol­ume in trans­la­tion into Eng­lish. Wisse pub­lished some of the work in trans­la­tion in Proof­texts, avail­able only in aca­d­e­m­ic libraries, and is lit­tle-read or referred to today. Ben­jamin and Bar­bara Har­shav, in their A. Sutzkev­er: Select­ed Poet­ry and Prose (Uni­ver­si­ty of Cal­i­for­nia Press, 1981), present a par­tial selec­tion of these prose pieces. This vol­ume, too, is not wide­ly read today, though held in deserved­ly high esteem.

Pho­tos by Madeleine Cohen were tak­en dur­ing The Helix Project, with thanks to Yid­dishkayt

אַ מאַן מיט אַ שווערן זאַק אויף דער פּלייצע דערנענטערט זיך צו אַ פֿינצטערער שטאָט אין אַ גאָסרעגן. אַ בליץ – דאָס בלוט פֿון אַ צעשפּאָלטענעם שפּיגל – צינדט אָן דעם רעגנס פֿלייצנדיקע זײַלן.

צווישן זיי – דער מאַן מיטן שווערן זאַק.

אַ שוואַרצע האַלבע לבֿנה, באַזיימט מיט גליִענדיקע ראַנדן, אַזוי זעט ער אויס.

ניין, אַזאַ רעגן־טעם האָט זײַן צונג נאָך קיין מאָל ניט געפֿילט. ניט קיין רעגן – אַ הימלישער כּישוף־מאַכער האָט צעשמאָלצן די צײַט! נעכטן, הײַנט, מאָרגן – ניטאָ. ניטאָ. דער פֿרילינג פֿון אָדם הראשון און דער ווינטער פֿון אָדם האַחרון זענען צעשמאָלצן אין אַ ריזיקן קעסל וואָס איז אויסגעשמידט פֿון וואָלקנס. דער קעסל האָט געפּלאַצט. און די צעגאַנגענע צײַט מבולט אַכזריותדיק איבער דער ערד, און באַלד־באַלד וועט זי פֿאַרשלינגען דעם גייער מיט זײַן שווערן זאַק אויף דער פּלייצע.

ער קאָן ניט לייקענען: די פֿיס גייען. עס גייען די פֿיס און עס גייט דער רעגן. אַ סימן, ברודערקע, אַז אָרט איז נאָך אַלץ אויפֿן אָרט, אַז אַ שפּליטער פֿון דער צײַט־נשמה איז ערגעץ פֿאַרבליבן. ניט סתּם ערגעץ – נאָר טאַקע אין זײַן ברוסט. קלאַפּ־קלאַפּ – די צײַט אַרבעט. צײַט און אָרט האָבן זיך, קענטיק, ליב. דער שׂכל דער נאַרישער קאָן זיי ניט צעשיידן…

אַ גראָע צעכוואַליעטע וואַנט, ווי אין דער וואַנט וואָלטן זיך געטרונקען וועלף, שווימט אַרויס הינטער די זײַלן פֿון רעגן.

– דער מאָנאַסטיר פֿונעם הייליקן פּאַוועל.

דאָ, אין מאָנאַסטיר, אין געוועלבטן רויט־ציגלדיקן קאַמער פֿון דער שוועסטער אורשוליאַ, טרעפֿן זיך וואַלדמענטשן. אַ מאָל אַנטרינט אַהער אַ פֿאַרמישפּטער, מיט קוילן אין לײַב, וואָס אין מיטן פֿלי האָבן זיי חרטה געהאַט… אַ מאָל – אַ טיפֿוס־קראַנקער, אין אַ צעפֿליקטן סאָלדאַטסקן שינעל ווי אַ צעשאָסענע פֿאָנע, וואָס בלויז דער אָדלערל אויף זײַן איינציקן קנאָפּ טראָגט אים נאָך אויף זײַנע זוניקע פֿליגל.

דאָ, אין מאָנאַסטיר, האָט אים אורשוליאַ געראַטעוועט. שפּעטער איז זי געוואָרן די פֿאַרבינדלערין מיטן וואַלד און ער, דער מאַן מיטן זאַק, פֿלעגט קומען אַהער נאָך ידיעות.

ער געדענקט, אַז לינקס, בײַם צעשויבערטן וועלדל, איז דאָ אַ קאַנאַווע אונטער דער וואַנט, וואָס איז פֿול מיט בריִענדיקע קראָפּעווע. דורך דאַנען באַקומט מען זיך אַרײַן אין הויף.

A man with a heavy bag on his back approaches a dark city in a rainstorm. A bolt of lightning—the blood of a shattered mirror—sets alight the pillars of rain in the deluge.

In the middle, the man with the heavy bag.

He looks like this: a half moon in black, rimmed in gold.

No, his tongue has never tasted rain like this. Actually, not really rain—the magician in heaven had melted time! Yesterday, today, and tomorrow—all gone. The spring of the first human being and the winter of the last were fused together in a huge crucible forged from clouds. The crucible shattered. And the melted time mercilessly floods the earth, devouring any minute now the traveler with his heavy bag on his back.

He can’t deny it: his feet are walking. His feet are going and the rain is going along. It’s a sign, friend, that time is still in its place, a splinter from time’s soul is left somewhere. Not just any old where—literally in his chest. Lub-dub—time is working. Time and place love each other, obviously. Stupid brain can’t separate them.

A gray corrugated wall, as if wolves are drowning in its midst, appears from behind the columns of rain.

Saint Paul’s Monastery.

Here, in the monastery, in the vaulted red-brick chamber of Sister Ursula, the forest dwellers meet. Occasionally a runaway convict finds his way here, with bullets in his body that changed their mind midflight; sometimes it’s someone sick from typhus, in a raggedy soldier’s coat like a bullet-riddled flag, borne on the sunlit wings of the eagle on its single button.

Here, in the monastery, Ursula saved him. Later she became the forest liaison and he, the man with the bag, would come this way for news.

He remembers that to the left, by the unkempt grove, there was a gutter under the wall, choked with stinging nettle, through which one could get into the courtyard.

אַצינד וואָלט ער גרײַלעך וועלן, אַז קראָפּעווע זאָל אים בריִען און ברענען. די פֿיס, די הענט, דעם זכּרון – אַבי אים זאָל וויי טאָן. זענען דווקא אירע גלאָזיקע נעדעלעך באַהאַלטן פֿון רעגן… אוי, ברודערקע, ווי עס בענקט זיך אַ מאָל נאָך ווייטיק. נאָך אמתן, געשמאַקן ווייטיק! דאָס קאָן בלויז פֿאַרשטיין אַ געליימטער, וואָס די נעגל פֿון זײַנע פֿינגער זענען איבערגעצויגן איבערן גאַנצן לײַב.

דאָס זיבעטע פֿענצטערל. זעקס. זיבן. און אָנקלאַפּן צו דער שוועסטער אורשוליאַ דאַרף מען זיבן מאָל.

Now he would very much like the nettles to burn and scald him, his hands, his feet, his memory—as long as they would hurt him somehow. But its glass-sharp needles had hidden themselves away from the rain . . . oh, man, sometimes you just miss pain. True delicious pain. Only someone who’s numbed can understand that, someone whose fingernails have been extended all over his entire body.

The seventh window. Six. Seven. You need to knock seven times to get to Sister Ursula.

פּאַוואָליע עפֿנט זיך אַ בלײַענע טיר.

אַ געלע, דערשראָקענע ליכט, מיט אַ וואַקסענעם פֿײַערל – בינען זענען אויפֿגעשטאַנען תּחית־המתים פֿון זייער זשומענדיקן וואַקס, – בלאָנדזשעט הינטערווײַלעכץ אין פֿינגער דינע, איידעלע פֿון אַ גליקלעך־דערשראָקענער פֿרוי און מאָלט אויס אויף די רויטע קוואַדראַטענע ציגל פֿון קאָרידאָר אַ געדרייטן, וואַסערדיקן שטעג.

די יונגע פֿרוי, זײַן רעטערין, אין אַ נעפּלדיק־צעפֿאַלדעוועט נאַכטהעמד, שוועבנדיק אַהינטער, מיט די אויגן צום גאַסט, זעט אויס אין קאָרידאָר ווי אַ רוסאַלקע אין פּערל, וואָס טונקט זיך, שווימט און מאַניעט אים פֿון טונקל־ברענענדיקע כוואַליעס. און ער, מיטן זאַק אויף דער פּלייצע – אַ פֿישער מיט אַ נעץ…

ער לאָזט איבער דעם זאַק אין אַ נישע פֿון קאָרידאָר און די שמאָלע טיר פֿון אורשוליאַס קאַמער, אַ צודעק פֿון אַ דעמבענער טרונע, ווערט פֿאַרהאַקט הינטער ביידן.

– קאָליאַ, וואָס איז געשען, זעסט דאָך אויס ווי דײַן זיידע?

קאָליאַ, אָדער קאָפּל, ווי מ׳האָט אים גערופֿן אין שטוב, ציט זיך אויס אויפֿן דיל, אין אַ ווינקל, מיט די האָריקע הענט איבערן קאָפּ – ער, דער קאָפּ, זאָל ניט אַנטלויפֿן.

– גערעכט, אורשוליאַ, איך זע אויס ווי מײַן זיידע, ווײַל די אייביקע יונגשאַפֿט איז אַרײַן אין דיר.

זי ברענגט אַ האַנטעך. אַ פּעקל בגדים.

– טו זיך איבער. די קליידער זענען דײַנע. האָסט זיי דאָ איבערגעלאָזן מיט אַ יאָר צוריק.

– אורשוליאַ, וויפֿל איז דער זייגער?

– צוויי.

– אַ דאַנק, ניט כּדאַי בײַטן די קליידער. אין אַ שעה אַרום וועל איך ציִען ווײַטער. זעסטו, אַ גלעזל מילך…

A lead door slowly opens.

A startled yellow candle, with a wax flame—bees resurrected from their buzzing wax—wanders backward in the thin, fine fingers of a happily startled woman, tracing a watery, tortuous path on the square red bricks of the corridor.

The young woman, his rescuer, in a mist-folded nightshirt, floating behind with her eyes to the guest, looks like a mermaid in pearls coming down the corridor, swimming and glinting to him from darkly burning waves. And he, with the bag on his back—a fisherman with a net . . .

He leaves the bag in a hallway niche and the narrow door of Ursula’s chamber, a cover from an oaken coffin, slams behind them both.

“Kolya, what happened, anyone would say you look like your grandfather!”

Kolya, or Kopl, as he was called at home, lays down on the floor, in a corner, with his hairy hands over his head—so that it, his head, doesn’t run away.

“Right, Ursula, I look like my grandfather, since you’re now the possessor of eternal youth.”

She brings a towel and a pile of clothes.

“Change into these clothes. They’re yours. You left them here last year.”

“Ursula, what time is it?”

“Two o’clock.”

“Thanks. It’s not worth changing. In an hour I need to leave again. If you could, a glass of milk . . . ”

* * *

ווען אורשוליאַ קומט מיטן גלעזל מילך, שלאָפֿט שוין קאָפּל אַ געשמידטער אין זיסע קייטן.

זי פֿאַרלייגט זײַנע אָפּהענטיקע הענט אַרום איר נאַקעטן האַלדז און ברענגט אים, עלעהיי אַ האַלב דערטרונקענעם, צו דעם אינדזל פֿון איר בעט.

אירע ליפּן, שפּיציק־וואַרעמע, שפּרינגען איבער זײַן בייניקן פּנים, ווי פֿייגעלעך וואָס קאָנען נאָך ניט פֿליִען – איבער דערנער.

ס׳נאַכטהעמד נעפּלט פֿון איר אַוועק, איר זוניק לײַב טריקנט אויס פֿון זײַן געביין דעם רעגן.

– קאָליאַ, כ׳האָב דיך פֿריִער געזען אין חלום. ביסטו איינער צי צוויי? ניין, ביסט איינער, בלויז דעמאָלט ווען דו ביסט ניטאָ ביסטו צוויי.

ס׳פֿייַער פֿון ליכט – אַ קאַרליק מיט אַ ברענענדיקן הויקער – פֿאַרזינקט אַלץ מער אין זײַן וואַקסענעם קבֿר.

– בלויז דעמאָלט ווען דו ביסט ניטאָ ביסטו צוויי…

דער רעגן טוט אַ זעץ אין שויב מיט זײַנע בלײַענע פֿויסטן.

אַ זעץ אין קאָפּלען.

זײַנע וויִעס פּלאַצן.

ווער טוליעט אים? ווער זייגט דעם סם פֿון זײַנע גלידער? אוי, ער קאָן נאָך פֿאַרשפּעטיקן!

ער באַפֿרײַט זיך, קאָפּל, פֿון איר זוניקן צויבער, שפּרינגט אַרויס פֿון בעט, קומט צו לויפֿן מיטן זאַק, וואָס ער האָט איבערגעלאָזן אין קאָרידאָר, און געשווינד גיט ער אים אַ לייג אויפֿן געלעגער.

אורשוליאַ פֿאַלט צו זײַנע פֿיס מיט אַ געוויין:

– מײַן זאַק מיט זינד, מײַן זאַק מיט זינד!

– אורשוליאַ, ניט דײַנע די זינד, קאָנסט זיך איבערצײַגן.

אַ יונגע אַנטבלויזטע פֿרוי אין אַלט־גראָען פֿאַררייכערטן גאָלד פֿון דער קאָפּטשענדיקער ליכט, אויפֿן הינטערגרונט פֿון רויטע ציגל, בינדט פֿונאַנדער אין בעט, זיך שטיקנדיק פֿון טרערן, דעם ערדענעם צעאַקערטן זאַק און פּלוצעם דערלאַנגט ער זי פֿון זיך אַ שלײַדער ווי אַן עלעקטרישער שטראָם – און אַ מתים־ריח גיט אַ שלאָג אין קאַמער:

אַ טויטער ייִנגל – אַ צעבראָכענע סקולפּטור פֿון בלאָען, דורכזעיִקן מאַרמאָר, די האָר – אַ לאָרבערקראַנץ פֿאַרפֿלאָכטן אַרום דעם שטערן, און די אונטערשטע ליפּ, אַ ליגנדיקער פֿרעגצייכן, קוקט אָן פֿון זאַק אַרויס מיט קבֿרדיקע בליקן די צוויי געשטאַלטן.

– קאָליאַ, ווער איז דער ייִנגל, ווער איז דער טויטער מלאך?

ער ציט אַריבער דעם זאַק איבער דער צעבראָכענער סקולפּטור און דערציילט:

– ווער איז דער טויטער מלאך? ס׳איז יוליק, מײַן צעניעריקער פֿרײַנד. אויף אַ דעמב, אין אַ שניייִקער נעסט, האָב איך דערזען לעבן אָזערע נאַראָטש אַ פֿאַרשנייטן ייִנגל. זײַנע וווּנדן האָבן געלויכטן דורכן שניי, ווי דאָ אין קאַמער דאָס געבליץ דורכן שײַבל. אַרום דעמב האָט זיך געדרייט אַ וואָלף מיט אַ צעגריזשעטן שאָטן. קוים איך האָב זיך צו אים דערנענטערט, איז דער וואָלף, מיטן שאָטן אין די ציין, פֿאַרשוווּנדן.

איך האָב אַראָפּגענומען דעם ייִנגל פֿון דעמב. ער האָט אויסגעזען ווי אַ פֿאַרפֿרוירענע סאָווע. און שטעל זיך פֿאָר, אורשוליאַ, מיר האָבן זיך דערקענט: אָט די, וואָס איז אַרומגעשוווּמען אין מײַן לײַב ווי אַ נאָדל, איז געווען זײַן שוועסטער. און ווייסטו ווער ס׳האָט אים אין שטאָט, איידער ער איז געקומען אין וואַלד, געראַטעוועט? ניט צו גלייבן – אַ היצל! ווען אַ האָרדע צווייפֿיסיקע פֿײַערן האָבן זיך געיאָגט נאָך מײַן יונגן פֿרײַנד, האָט אַ היצל פֿאַרוואָרפֿן איבער זײַן האַלדז אַ פּעטליע און אים באַהאַלטן צווישן געכאַפּטע הינט אין וואָגן.

זינט איך האָב געפֿונען דעם ייִנגל אויפֿן דעמב, איז ער געוואָרן מײַן שוואַרצאַפּל.

צוריק אַ חודש, ווען די ערשטע פֿיאָלעטע בוטשאַנען האָבן אַ צי געטאָן אַ וועסנעדיקן שמייכל איבערן וואַלד, האָט דער שׂונא אַרײַנגענומען אונדזערע מענטשן אין אַ פּאָדקעווע. ס׳האָט אויסגעזען, אַז מיר האָבן בלויז איין וועג: זיך פֿאַראייניקן מיט די וואַלדמענטשן פֿון קאָמאַנדיר טשאַרנאָהוז אויף דער אַנדער זייַט נאַראָטש.

ס׳איז געווען אַ פֿאָספֿאָרנע לבֿנה־נאַכט.

אין אַ לאַנגער שורה, ווי מוראַשקעס, ציִען מיר איבערן אײַז פֿון דער אָזערע. יוליקן טראָג איך אויפֿן אַקסל. אַ לעבעדיקע תּפֿילה. אויפֿן דעמב האָט ער אָפּגעפֿרוירן ביידע פֿיסלעך. באַבסקע רפֿואות האָבן ווינציק געהאָלפֿן. זײַן אָטעם און מײַנער – איין אָטעם. ניין, מיר האָבן זיך ביידע געביטן מיט די אָטעמס.

אין מיטן אָזערע, אויס בערגלעך שניי, האָט פּלוצעם זיך אַ הייב געטאָן דער שׂונא. די נאַכט, אַ פֿיאָלעטער פּאָזשאַר, האָט אָנגעצונדן אין אײַז אונדזערע פּנימער. איך האָב אויסגעוואַשן מיט בלוט מײַנע אויגן, די שווערדיקײט פֿון שניי און פֿײַער זאָל ניט ווערן טעמפּ, און מיט דער לעבעדיקער תּפֿילה אויפֿן אַקסל, און מיט פֿיס וואָס זענען געוואָרן חיות, לויף איך צווישן קוילן אַלץ נענטער, נענטער צו די יאָדלעס אויפֿן אַנדערן ברעג. און דאָ – ערשט אַ וואָלף, אַ גרינער פֿונקען־שפּריצנדיקער וואָלף, מיט זײַן שאָטן אין די ציין, יאָגט, יאָגט זיך נאָך אונדז ביידן, און שוין דערלאַנגט ער אַ שפּרונג אויף דעם ייִנגל, דעם פֿאַרקלאַמערטן אַרום מײַן האַלדז. נאָר אין יענעם אויגנבליק, ס׳קלינגט ווי אַ מעשׂהלע פֿון תּנך, ווען דער וואָלף איז געהאַנגען אין דער לופֿטן, האָט דעם שׂונאס קויל אַדורכגעהאַקט זײַן שאַרבן.

אין אייניקע טעג נאָך דער שלאַכט, זי איז געבליבן פֿאַרקריצט אין דער אײַזיקער מגילה, איז יוליק פֿאַרשוווּנדן. ווי אַזוי? ער איז דאָך קוים געשטאַנען אויף די פֿיסלעך? אויף דעם קאָן איך ניט ענטפֿערן. האָב אים לאַנג־לאַנג אַרומגעזוכט און ענדלעך אים געפֿונען לעבן טויטן וואָלף.

יוליק האָט באַוויינט זײַן רעטער. כ׳האָב ניט געקאָנט אים אַוועקנעמען פֿונעם טויטן וואָלף.

– ס׳איז ניט קיין וואָלף – האָט ער געטענהט, – אַ הונט, – אַ הונט! איין שטערן האָט באַשיצט ביידן, ווען דער היצל האָט זיך דערבאַרעמט איבערן ייִנגל און אים באַהאַלטן אין וואָגן. שפּעטער, בײַנאַנד מיטן באַפֿרײַטן הונט, איז ער געקומען אין וואַלד.

בײַ נאַכט, ווען יוליק איז געשלאָפֿן אויף דער אָזערע, צוגעטוליעט צו דער אײַזיקער פֿעל, האָב איך צוגענומען פֿון אים די באַשעפֿעניש און ערגעץ באַגראָבן. נאָר דער ייִנגל האָט ניט אויפֿגעהערט כליפּען:

– איך וויל צו אים, וואָס איז אַרײַן אין דער לבֿנה…

פֿון דעמאָלט האָט ער ניט געגעסן. בלויז אײַז געשלונגען. און אַליין געוואָרן אײַז. אַ פֿאַרפֿרוירענער ניגון.

זאָג אַליין: זאָל איך מקבר זײַן יוליקן אין אַ זומפּ? איבערלאָזן אין זשאַווערדיקן הפֿקר זײַן געביין? אַ חודש האָב איך געטראָגן מײַן טויט ברודערל אויף דער פּלייצע. איך וויל אים באַערדיקן אין שטאָט פֿון זײַן געבוירן.

אורשוליאַ, וויפֿל איז דער זייגער?

– דרײַ.

– ניט פֿאַרשפּעטיקט. ביז באַגינען וועל איך אַלץ באַווײַזן.

– קאָליאַ, אין שטאָט איז פֿול מיליטער. אויף דער גרינער בריק הענגען חבֿרים.

– רעגן איז אַ גוטער פּאַנצער. די הימלישע חיילות וועלן פֿאַריאָגן די ערדישע. אַ רידל, אַ קליינער רידל איז דאָ פֿאַראַן?

אורשוליאַ טוט זיך אָן אין קאָפּלס קליידער, וואָס ער האָט איבערגעלאָזן מיט אַ יאָר צוריק אין מאָנאַסטיר. זי קומט מיט אַ רידל און שטעלט זיך לעבן בעט.

– קאָליאַ, דער פּאַנצער וועט באַשיצן ביידן!

קאָפּל נעמט דעם זאַק אויף דער פּלייצע. ווידער זעט ער אויס אין זײַן געבויגנקייט: אַ שוואַרצע האַלבע לבֿנה באַזיימט מיט גליִענדיקע ראַנדן. אורשוליאַ ריגלט אויף די טיר. און איידער זיי קנוילן זיך אַרויס פֿון קאַמער, נעמט זי מיט דעם לײַלעך פֿון בעט אונטערן מאַנטל.

און די ליכט – אַ קאַרליק מיט אַ ברענענדיקן הויקער – באַגלייט מיט איר לעצטער וואַקסענער טרער די לוויה אין רעגן.

* * *

When Ursula comes with the glass of milk, Kopl is already sleeping, bound in sweet chains.

She puts his numb arms around her naked neck and brings him, as if he were a half-drowned man, to the island of her bed.

Her lips, sharp-edged and warm, jump across his bony face—like birds that can’t yet fly making their way over thorns.

Her nightshirt mists away from her. Her sunny body dries out the rain from his bag of bones.

“Kolya, I saw you before in a dream. Are there one or two of you? No, just one of you. Only when you aren’t there are there two of you.”

The fire from the candle—a rabbit with a burning hump—sinks farther and farther into its wax grave.

“Only when you aren’t there are there two of you.”

The rain pounds the glass with its leaden fists.

Kopl gets hit.

His eyelids explode.

Who’s caressing him? Who’s sucking the poison from his limbs? Oh no—he’s going to be late!

He frees himself, Kopl, from her sunny enchantment, jumps out of bed, comes running with the bag that he left in the hall, and quickly lays it on the bed.

Ursula falls at his feet crying: “My bag of sins, my bag of sins!”

“Ursula, not your sins, you can convince yourself of that.”

A young woman stripped bare, in the aged-gray, smoky gold of the sputtering candle, on the background of red bricks, choking on tears, opens up in bed the bag of plowed earth and suddenly it pushes her away as if by an electrical current. The odor of corpses floods the room:

A dead boy—a broken sculpture of blue transparent marble, his hair a crown of laurels woven around his forehead, and his lower lip a supine question mark—directs grave glances out from the bag at the two figures.

“Kolya, who’s the boy, who’s the dead angel?”

He pulls the bag back over the broken sculpture and relates:

“Who is the dead angel? It’s Yulik, my ten-year-old friend. On an oak, in a snowy nest, I saw a snowy boy near Narocz Lake. His wounds shone through the snow, just as here, in the room, the lightning shone through the window. A wolf with a jagged shadow was hanging around the oak. I had barely approached when the wolf, with the shadow in its teeth, disappeared.

“I brought the boy down from the oak. He looked like a frozen owl, and if you can imagine, Ursula, we recognized each other: the one who was swimming around in my flesh like a needle—was his sister. And do you know who saved him in the city before he got to the forest? You’re not going to believe it: a dogcatcher! When a horde of two-legged fires chased my young friend down, a dogcatcher threw a noose around his neck and hid him in the wagon among some captured dogs.

“Since I found the boy on the oak tree he became the apple of my eye.

“Until a month ago, when the violet storks drew an autumnal smile over the forest, the enemy had surrounded our people in a horseshoe. It appeared that we had only one path: to link up with the forest people under Commander Czarnohuz on the other side of the Naracz.

“It was a phosphorescent moonlit night.

“In a long line, like ants, we make our way over the ice on the lake.

“I’m carrying Yulik on my back. A living prayer. He froze both feet in the oak tree. Folk remedies didn’t help much. His breath and mine—the same breath. No, we were alternating breaths.

“In the middle of the pond, away from the snow drifts, the enemy suddenly rose up before us. The night, a violet conflagration, set our faces on ice. I washed my eyes with blood, so that the sharpness of snow and fire wouldn’t dull them, and with the living prayer on my shoulder, and with legs that had turned into animals, I dash among the bullets, ever closer to the pine trees on the other shore. Look now, a wolf, a green wolf shooting sparks, with its shadow in its teeth, chasing, chasing us both, and now he’s leaped up onto the boy, who’s clamped around my neck. But in that blink of an eye—it sounds like a Bible story—as the wolf was coming through the air, the foe’s bullet smashed its skull.

“A few days after the battle, it was carved in the icy scroll, Yulik disappeared. How? He was barely able to stand on his little legs! I can’t answer that. But I looked for him for a long, long time and eventually found him next to the dead wolf.

“Yulik was bewailing his savior. I couldn’t take him away from the dead wolf.

“‘It’s not a wolf,’ he argued, ‘it’s a dog, a dog!’ One star protected both, when the dogcatcher took mercy on the boy and hid him in the wagon. Later, together with the freed dog, he came into the forest.

“At night, when Yulik was sleeping on the pond, snuggled up next to the icy hide, I took the creature away from him and buried it somewhere, but the boy wouldn’t stop sobbing:

“‘I want to go to him. He went into the moon.’

“Since then he ate nothing, took in nothing but ice, and himself turned into ice, a frozen melody.

“You tell me: should I bury Yulik in a swamp? Abandon his bones to rust? For a month I carried my dead brother on my back. I want to bury him in the city of his birth. Ursula, what time is it?”


“I’m not late yet. By dawn I’ll take care of everything.”

“Kolya, the city is full of soldiers. Comrades are hanging on the green bridge.”

“Rain is good armor. The armies in heaven will chase away those on Earth. A spade—do you have a small spade?”

Ursula dresses herself in Kopl’s clothes that he left a year ago in the monastery. She comes with a spade and stands next to the bed.

“Kolya, the armor will protect both!”

Kopl lifts the bag onto his back. Bent over, he again resembles a black half-moon hemmed with gold edges.

Ursula unbolts the door. Before they head out of the room, she puts the bedsheet under her coat.

The candle—a midget with a burning hump—accompanied with her last waxen tear the funeral in the rain.

Sutzkever, Abraham. “A Funeral in the Rain.” In geveb, August 2015: Trans. Zackary Sholem Berger. https://ingeveb.org/texts-and-translations/a-funeral-in-the-rain.
Sutzkever, Abraham. “A Funeral in the Rain.” Translated by Zackary Sholem Berger. In geveb (August 2015): Accessed May 26, 2024.


Abraham Sutzkever


Zackary Sholem Berger

Zackary Sholem Berger writes and translates in Yiddish and English. He lives in Baltimore, Maryland.