Texts & Translation

An Excerpt from Vetinok Lelamdo Sefer

Katle Kanye

Translation by Daniel A. Kipnis


Pub­lished in 2018, Hasidic blog­ger Katle Kanye’s Vetinok Lelam­do Sefer (“and teach wis­dom to the child,” from the Shab­bos song Mah Yedidus’) was and remains an urgent, remark­able work — almost a man­i­festo — agi­tat­ing for sec­u­lar stud­ies in Hasidic boys’ yeshiv­as. Active as a writer and blog­ger since 2002, the author — known only by his pseu­do­nym of Katle Kanye (an Ara­mai­cized Joe Schmo”) — writes in a neo-Mask­il­ic style of anec­dote, polemic, and log­i­cal argu­men­ta­tion. Vetinok Lelam­do Sefer is just one of Katle Kanye’s con­tri­bu­tions to a bur­geon­ing Brook­lyn Hasidic enlight­en­ment whose intel­lec­tu­al locus is Der Vek­er (“the alarm”), a mag­a­zine of ideas, Jew­ish thought, and arts, and also the pub­lish­er of this book. Despite its Ortho­dox affil­i­a­tion, Der Vek­ers pages address the sorts of sub­jects that main­stream Hare­di pub­li­ca­tions shun, such as poet­ry, aca­d­e­m­ic work in Jew­ish Stud­ies, and wom­ens’ chang­ing com­mu­ni­ty roles. While it has a loy­al fol­low­ing, Der Vek­er can’t be found on the news­stands of Boro Park or Williams­burg — Hasidim in the know buy it on Ama­zon. This book’s audi­ence, then, is not the rab­binic estab­lish­ment, nor the non-Hasidic world, and cer­tain­ly not the New York State Edu­ca­tion Depart­ment. Vetinok Lelam­do Sefer is writ­ten in Yid­dish and dis­sem­i­nat­ed through a rel­a­tive­ly low-pro­file pub­lish­er to effect a change in per­spec­tive among its read­er­ship: Hasidic fathers and moth­ers dis­sat­is­fied with the sta­tus quo, or at least curi­ous about it. 

Over the course of six­teen chap­ters, Katle Kanye aims to aston­ish with his detailed alle­ga­tions of the fail­ures of sec­u­lar Hasidic edu­ca­tion: young adults are unable to sign their Eng­lish names or per­form basic arith­metic cal­cu­la­tions; chil­dren can­not name the sea­sons; stu­dents have scan­dalous­ly low lev­els of knowl­edge across the board, and even in Juda­ic sub­jects. Katle Kanye is a reformer but not a desert­er. He remains com­mit­ted to the Hasidic way of life, and believes that it is not incom­pat­i­ble with sec­u­lar stud­ies under­tak­en for both prac­ti­cal and intel­lec­tu­al ends. Unlike nine­teenth and ear­ly twen­ti­eth cen­tu­ry Ortho­dox edu­ca­tion­al reform­ers like Avra­ham Cholo­denko (who found­ed the first improved ched­er”’), Katle Kanye does not inveigh against the polit­i­cal and social frame­works of tra­di­tion­al life. His goals are con­crete, and he attains them by speak­ing the lan­guage of his audi­ence: Tal­mud and Torah.

The pas­sage I have trans­lat­ed below is emblem­at­ic of the book’s con­ver­sa­tion­al yet eru­dite style, and is excerpt­ed from a longer, inti­mate analy­sis of the con­tra­dic­tions in the argu­ments jus­ti­fy­ing the cur­rent state of Hasidic yeshi­va edu­ca­tion. The selec­tion is pep­pered with tal­mu­dic inter­texts, midrashic sto­ries, and local lore that make it dif­fi­cult to access for an out­sider to the com­mu­ni­ty like myself. I came to it with an inter­est in both his­toric and mod­ern Hasidism and famil­iar­i­ty with tra­di­tion­al Jew­ish sources, but with­out the deep knowl­edge that would allow me to iden­ti­fy the ori­gin of, for instance, the sto­ry about the rich illit­er­ate man. In the Yid­dish, most of these ref­er­ences are not even cit­ed; they are a nat­ur­al part of the idiom. In trans­lat­ing the text, I have cho­sen to pro­vide addi­tion­al con­text to cer­tain cita­tions, but have by and large main­tained the ref­er­ences, which are crit­i­cal to the piece’s style and flow. 

Vetinok Lelam­do Sefer is ground­break­ing in its style, lan­guage, and social con­text. Since its 2018 pub­li­ca­tion, it has not gone unno­ticed among the Der Vek­er read­er­ship and in the broad­er Hasidic com­mu­ni­ty. But it does not appear to have inspired much change yet: as the Hasidic world in the Unit­ed States grows in size and in resources, the trends in boys’ edu­ca­tion appear to be the oppo­site of what Katle Kanye advo­cates for here.

Per the rab­binic max­im, all begin­nings are difficult.” 

Click here to down­load a PDF of the text and translation.

אָט אַזאַ פנים האָבן די אַלע טענות פון די וואָס קענען נישט און ווילן נישט זען דאָס וואָס שיינט זיי אין די אויגן. ווייל היש לך ליסטות גדולה מזו? דאָס מיינט טאַקע די משנה “וכל תורה שאין עמה מלאכה סופה בטלה וגוררת עון”, ווי רש"י און דער רמב"ם זאָגן אַז מען האָט נישט צו עסן באַרויבט מען ביי אַנדערע.

אַז מען קוקט אָבער ברייטער זענען די טענות סייווי פיל מער לעכעריג. נישט יעדער איז פעאיג אָדער וויל זיין אַ סוחר, אַ סעלסמאַן, האַלטן אַ קלייט, אַ מלמד אָדער אַן עסקן. וואָס איז מיט אַרכיטעקטן, אַדוואָקאַטן, אינזשענירן, דאָקטוירים, פּילאָטן, פיזיקער און אַלע אַנדערע פּראָפעסיעס אין וואָס מען קען סיי מצליח זיין און סיי שפּירן אַ צופרידנקייט אַז מען נוצט די אייגענע טאַלאַנטן און כשרונות צו שטייגן אין לעבן? אַז מיר זענען טאַקע אַזוי מצליח מיט אַזוי ווייניג לערנען וואָלטן מיר דאָך געקענט אייננעמען די וועלט ווען מען זאָל געהעריג לערנען און די געלעגנהייטן וואָלטן געווען טויזנט מאָל ברייטער און מער פאַרשפּרייט. פרעגט אויך די מוצלחים צי עס שטערט זיי נישט אַז זיי קענען ווייניג און צי עס האַלט זיי נישט צוריק און זיי ציען מיט די פּלייצעס אַז מען גיט זיך אַן עצה. אַ סך זענען טאַקע שטאָלץ, און מיט רעכט, אַז זיי קומען אויס און זענען מצליח טראָץ זייערע באַגרעניצונגען. פרעגט אָבער פאַרוואָס די באַגרעניצונגען זענען דאָרט לכתחילה און צי זיי וואָלטן נישט געקענט באַשטיין יאָ בעסער צו קענען און צום בעסטן וועט מען ענטפערן מיט דעם שיינעם מעשה'לע פון דעם גביר וואָס מען האָט נישט געוואָלט אָננעמען אַלץ שמש ווייל ער האָט נישט געקענט שרייבן.

They refuse to look at what’s staring them in the face, and come up with the silliest excuses! “Torah study unaccompanied by an occupation is bound to end in failure and leads to sin,” says the Mishnah. 1 1 Mishnah Pirkei Avot 2:2. (Translator’s Note) Rashi and Rambam comment that when there’s nothing to eat, one steals from others. This is precisely what we’ve come to.

The closer we look at arguments in favor of all-consuming Torah study, the more laughable they seem. For those who praise the career prospects of Torah: what kind of jobs does it secure? Not everyone can or wants to be a storeowner or cheder teacher or community leader. What about all those other professions—architects, lawyers, engineers, doctors, pilots, or physicists, to name a few—where you can both succeed and get the satisfaction of using your talents to get ahead in life? They may say we don’t need more school, that we’re already astonishingly successful with so little in the way of secular studies—but imagine how much we could achieve with a full, proper education! We’d have infinitely more opportunities.

Ask successful Hasidim if their lack of knowledge holds them back and they’ll shrug their shoulders—somehow they get by. Many are actually proud (and rightly so) of what they’ve achieved in spite of their limitations. But try and ask them why those limitations exist in the first place, or whether they should be maintained, and at best you’ll hear the oft-cited story about the rich man who couldn’t get hired as a synagogue attendant on account of being illiterate.…

נאָך אַן אָפט געהערטע טענה איז אַז תורה שאַרפט אויס דעם מוח פּונקט ווי אַ קאַלעדזש־דיפּלאָם און ממילא פּונקט ווי אַ סך פון די אַקאַדעמישע לימודים זענען נישט למעשה'דיג און לשם אַ פאַך און דאָך זענען גראַדואַנטן מער מצליח, אַזוי אויך דאַרף תורה נישט זיין אַנדערש. עס ליגט טאַקע אין דעם אַן אמת און איך וועל מיך אָפּגעבן דערמיט מער באריכות שפּעטער. נאָר לגבי פרנסה איז די טענה גאָר אַ שוואַכע און אויבערפלעכליך.

ראשית־כל, דער פאַקט אַז מען קוועטשט לאַנגע שעה'ן במשך פילע יאָרן איבער אַ גמרא איז נישט קיין תירוץ אַז מען זאָל נישט קענען געהעריג שרייבן אויף קיין שום שפּראַך ווי עס טרעפט זיך ביי אפילו אַ סך פון די לומדים. עס איז אויך נישט קיין תירוץ נישט צו קענען אפילו רעדן געהעריג ענגליש און רעכענען און זיך אַרומדרייען ווען מען איז עלטער מיט קוים דעם וואָקאַבולאַר פון אַ צוועלף־יעריג אינגל. אויסער דעם אַז מען קוקט זיך אום זענען די מוצלחים אין ביזנעס גאַנץ אָפט פון די שוואַכערע לערנער און צומאָל עם־הארצים גמורים. דייקא די וואָס זענען ווייניגער מצליח אין לערנען גייען געווענליך אַרויס אין מסחר. אַזוי אויך פאַרקערט – די וואָס שאַרפן זיך אויס די קעפּ אויף גמרא זענען אָפט מיט אַ מער אַקאַדעמישער נייגונג און גאָרנישט די שאַרפע ביזנעסקעפּ וואָס מען פאַרקויפט זיי צו זיין. תורה וגדולה במקום אחד איז אַ טיטל טאַקע פאַרדעם ווייל עס מאַכט זיך נישט פון זיי צופיל.

עס איז אויך דאָ אַ געוויסע סתירה ווען אַמאָל טענה'ט מען אַז דער ציל איז תורתו אומנתו ווייל קינדער דאַרף מען צוגרייטן צו והגית בו יומם ולילה און פרנסה וועט שוין קומען פון הימל. ווייטער ווען עס לוינט זיך טענה'ט מען אויף פאַרקערט, אַז תורה גרייט צו דער קאָפּ פּונקט ווי לימודי חול און ממילא איז תורה גאָר אַ בִּמקום פאַר לימודי־חול.

די טענות זענען זיך אָבער סותר. ווייל אויב מען לערנט תורה ווייל כי הם חיינו און אַז מען האָרעוועט אין תורה און מען האָט בטחון וועט גאָט צושטעלן דעם רעשט, הייסט עס אַז די תורה איז נישט אַנשטאָט לימודי חול נאָר תורה מוז מען לערנען ווייל עס איז אַ מצווה. און פאַרדעם דאַרף מען זיך דערין פּלאָגן אפילו אַז מען האָט נישט דערפון מער ווי איזהו מקומן של זבחים.

ווייטער אויב איז די טענה אַז תורה איז טאַקע יאָ אַנשטאָט לימודי־חול און מיט תורה קען מען קונה זיין אַלע אַנדערע ידיעות, הייסט עס אַז מען לערנט תורה טאַקע אויפצוצוגרייטן צו אַ לעבן פון פרנסה. נאָר לפי דעם טאָמער וועט אויסקומען אַז מען קען זיך מער אויסשאַרפן געוויסע חושים און טאַלאַנטן מיט לימודי־חול און ביי דעם קען מען זיך אויך מער אויסברייטערן די ידיעות און פאַרשטאַנד וועלן די אַפּאָלאָגיסטן בעל־כרחך מוזן מודה זיין צו אונז און זיך באַלד זעצן האָרעווען אויף אַלגעברע און צו פאַרשטיין די־ען־עי.

נאָך מער, די טענה אַז תורה גרייט צו צו פרנסה, אפילו ווען עס זאָל זיין אמת, איז אויך פיין און וואויל פאַר אַדוואָקאַישע קעפּ. פאַר זיי קען טאַקע זיין אַז דיני־תורה איז נישט אַנדערש ווי דער אַקאַדעמישער חלק פון אַלגעמיינע ציווילע און קרימינעלע געזעצן פון דינא־דמלכותא. ווי די גמרא זאָגט טאַקע הרוצה שיחכים יעסוק בדיני ממונות, דאָס הייסט אַז געוויסע מסכתות און סוגיות שאַרפן אויס דעם קאָפּ און אַנטוויקלען דעם מוח, און די שאַרפקייט קען מען דערנאָך אויסנוצן צו אַנדערע זאַכן.

די פּראָבלעם איז נאָר אַז נישט יעדער איז אַ בעל־כשרון צו זיין אַ צוקונפטיגער אַדוואָקאַט מיט אַ פעאיגקייט צו קאָמפּליצירטע טעקסטן און אַקראָבאַטישע גג־על־גג פלפולים. בשעת ווען אין דער אַלגעמיינער וועלט איז דאָ אַ ברייטער אויסוואַל פון מעדיצין, פיזיק, כעמיע, היסטאָריע, ליטעראַטור, סאָציאַלער וויסנשאַפט און נאָך הונדערטער פעלדער פון וויסנשאַפט וואָס יעדעס איינע צווייגט זיך ווייטער אויס אויף נאָך הונדערטער אופנים, איז פאַרן חדר־אינגל, דעם ישיבה־בחור און דעם כולל־יונגערמאַן דאָ בלויז איין שטראָז פון געזעצן און דער אויסוואַל איז אינגאַנצן אין וועלכער צווייג פון די געזעצן. וויבאַלד אַ סך פון די געזעצן זענען נישט נוגע צו אונזער מאָדערנעם לעבן זענען אויך די לימודים ענליך באַגרעניצט, אַזוי אַז אַ גרויסער חלק האָט נישט קיין שום פּראַקטישע נוץ.

איז לפי דער טענה אַז די גמרא שאַרפט אויס פּונקט ווי אַנדערע בילדונג, וויאַזוי וועלן זיי באַשעפטיגן די בעלי־כשרונות וואָס זענען נישט יוריסטיש און לעגאַליסטיש געשטימט? איז מען זיי פשוט מפקיר? זענען זיי נישט ראוי צו פאַרדינען וויבאַלד זייער קאָפּ שאַרפט זיך נישט אויס מיט חוקים ומשפטים? און ביי די קעפּ וואָס זענען יאָ צו דעם געאייגנט פאַלן אויך אַ סך אַוועק ווייל אפילו זיי קענען נישט איבער דעם פאַרברענגען כמעט יעדע שעה פון יעדן טאָג איבער זייערע אַלע שולע־יאָרן, אָדער ווייל זיי דאַרפן עפּעס מיט מער פּראַקטיק דערצו. אַדוואָקאַטן אין דער ברייטערער וועלט לערנען פיל אַנדערע לימודים ביז זיי קומען אָן צו שטודירן געזעצן, משא"כ ביי אונז קען דער גמרא־"לויער” גאָרנישט עפּעס אַנדערש ווי די אָ שמאָלע לימודים.

דערנאָך איז דאָ אַ מער כלליות׳דיגע טענה. אַז מיר זענען אַ חלק פון אַ גרעסערער געזעלשאַפֿט און אַז די עקאָנאָמיע פון דער מדינה דאַרף פּראָדיקטיװע און װיסנשאַפטליכע בירגער, איז למה נגרע? מיר געניסן פאון דער מדינה און ממילא מוזן מיר אױך נושה־בעול זײן. די עקאָנאָמיע מוז בעל־כרחך האָבן אינזשענירן, מאַטעמאַטיקער, פּראָגראַמירער און נאָך מומחום אין אַלערלײ פעלדער װאָס אָן זײ קען מען קױם װאַרפן אַ קנעפּל, און װער רעדט נאָך פאון פירן אַ מאָדערנע מדינה װאָס אָן זײ איז אי אפשר להתקיים אפילו שעה אחת. ממילא װי אַ בירגער און אַ חלק פאון דער מדינה מוזן מיר אױך צושטײער געבן מיט װיסנשאַפט און צוגרײטן אונדזערע דורות אױף דער צוקונפֿט אױך לטובת־הכלל.

Another weak argument against secular education that we hear again and again is that Torah sharpens the mind as effectively as a college degree does. Here’s how it goes: many academic disciplines aren’t useful or practical, yet their graduates are successful (sometimes even more so than graduates of vocational programs)—so why should the Torah be any different? There’s an element of truth to this argument that I’ll elaborate on further down. But with respect to making an income, though, this argument is a weak and superficial one.

First of all, toiling over a Gemara night and day isn’t an excuse for not knowing how to write properly (as we know all too well is the case with many of our “scholars”). Nor is it any excuse for not speaking English properly, for not being competent in basic math, or for wandering aimlessly as an adult with what barely passes for a twelve year old’s vocabulary.

On top of that, those who succeed in business are, more often than not, the weaker Talmud students. In fact, some are total ignoramuses—it’s precisely the failure to become a successful student that drives them to enter business in the first place. What’s more, it’s the opposite with those who are actually strong in Gemara—they often have a more academic bent, without any of the “business acumen” their studies supposedly help develop. “Torah and wealth in one place” 2 2 Talmud Bavli Gittin 59a. (Translator’s Note) is an illustrious label precisely because of the rarity of what it describes…

The lack of consistency is glaring. Apologists will argue that the the ultimate goal of “Toraso Umanuso 3 3 Talmud Bavli Shabbat 11a. (Translator’s Note) (Torah as a sole occupation) justifies a lack of secular studies: children should be prepared for a life of toiling only in Torah, day and night, with faith that divine providence will cover the rest. But when it’s convenient, they make the opposite argument: that Torah provides just as much practical training as secular studies do.

These claims are obviously in conflict. If Torah study is our very lifeblood and we toil in it while trusting that God will provide, then Torah is no substitute for secular studies; Torah is to be learned because it is a mitzvah. This is why we drudge away at it, even if all it brings is “mikomon shel zevochim”. 4 4 “The locations of offerings” Mishnah Zevachim 5:1 . “The locations of offerings” is a metonym for highly detailed spiritual work. (Translator’s Note) This bifurcated way of thinking—that Torah study is at once cosmically obligatory for its own sake and a means to a practical end—results in a botched doublethink that only weakens the whole argument.

If the claim is that Torah is actually a replacement for secular studies, and that by learning it we absorb the sum total of the world’s knowledge, we should ask ourselves if there isn’t a better way of acquiring that knowledge. If it could be shown (as it inevitably can) that a person’s talents would be better developed by proper exposure to secular studies, then our apologists would have to admit defeat against their will, and sit themselves down to labor over algebra or the DNA helix.

What’s more, the argument that Torah prepares us for making a living, even if it were true, is all well and good—but only when it comes to the academically-minded. For them, it may indeed be the case that Torah learning isn’t any different than the academic study of criminal and civil law. The Gemara itself states “harotzeh sheyakhkim, ya’asok bedinei mamonos” 5 5 “One who wants to become wise should engage in the study of monetary law,” Mishnah Bava Batra 10:8. (Translator’s Note) : certain tractates can sharpen the mind, and that sharpness could be applied to other things.

The problem, however, is that not everyone is talented enough to be a lawyer with a penchant for complicated texts and acrobatic argumentation. In the world at large there’s a dazzling array of disciplines—medicine, physics, chemistry, history, literature, social science, and hundreds of others, each leading to hundreds more. But for a cheder-boy, a yeshiva-bochur, or a kollel-yungerman, there is merely one path—the law—and the only choice is which branch to study. Moreover, most talmudic laws have no application to modern life, and their study is of little practical use.

So, if the Gemara is as good as any other education, then what occupation is left for those talented students who don’t have a head for the law? Do we just write them off? Don’t they deserve to make a living in the world? On top of that, many of those who are suited to studying law also give up, because even they can’t spend every hour of every day studying one impractical document. Attorneys in this country study many other subjects before they start studying law, while our “Gemara-lawyers” are confined to the Talmud’s narrow legal conundrums.

Finally, there’s a more general argument to consider. We’re part of society at large, and the nation’s economy needs productive and knowledgeable citizens. “Lamah nigara?” Why opt out? 6 6 Numbers 9:7. (Translator’s Note) We benefit from the state, so we must contribute to it. A modern country and its economy need engineers, mathematicians, programmers and many other experts. As citizens of our country, we too have a moral duty to contribute to its science and its knowledge, and to prepare our children for the future—for the sake of the greater good.

Kanye, Katle. “An Excerpt from Vetinok Lelamdo Sefer.” In geveb, June 2022: Trans. Daniel A. Kipnis. https://ingeveb.org/texts-and-translations/vetinok.
Kanye, Katle. “An Excerpt from Vetinok Lelamdo Sefer.” Translated by Daniel A. Kipnis. In geveb (June 2022): Accessed May 26, 2024.


Katle Kanye


Daniel A. Kipnis

Daniel Kipnis is a JD/PhD student and lives in New York.