Text & Translation

אױסלאַנד: מײַנע באַגעגענישן

Abroad: My Encounters

A. Mokdoni

Translation by Hayyim Rothman

INTRODUCTION

The retrospective gaze is a trap in which we are easily snared and from which it is often difficult to extract ourselves. A certain course of events seems necessarily to have flowed in the direction it did when, in fact, a plenitude of forces converge on each moment, each with its own momentum and its own trajectory. Properly speaking then, a person of the moment is not he who in retrospect embodies the “spirit of his time” as it is later construed. Rather, he is a chaotic and amorphous being, a sort of monstrosity bearing in himself the whole of his time in a manner that later seems impossible.

While Zionism appears today as the dominant Jewish political ideology, a century ago it was but one of a great many competing ideologies. A man of that moment would not be one who chose a certain doctrine and consistently upheld it. Nor would he be one who passed “from Zionism to Socialism and Anarchism, from Hebraism to Yiddishism, from faith to heresy, from piety to libertinism.” Rather, he would be one who “inhabited all these camps at once.” 1 1 Kleinman, M. “Ya’kov Meir Zalkind: Le-Yom Ha-Shevi’i Le-Moto.” Davar, 1938, 9. Rabbi Yaakov Meir Zalkind (1875-1938) is one such person, whose talent and audacity lead him to the center of each of these movements.

The career of this fascinating individual has been summarized by Anna Torres in an article published by In geveb; this translator has also produced a more detailed biography which should shortly appear elsewhere. The present selection from Alexander Mokdoni’s 2 2 “Alexander Mokdoni” is a pseudonym for Alexander Kappel. memoirs duplicates some of the biographical details recorded in these studies; however, its primary value lies in the way that it offers us a glimpse—in many respects an unsympathetic, if ultimately respectful, one—into the personality of this now obscure figure and likewise into the sort of effect he had on others.

This account is important not only because it gives us to understand how—beyond innate talent—Zalkind managed to assume so many positions of authority (he was a charismatic, but also domineering, person) but also because it dampens the heroic picture of the man that appears in his eulogies. It allows us to see a real person who crossed the social, cultural, and political boundaries of his day in an admirable and interesting way, but who was also deeply flawed and difficult to get along with. It is this sort of honest image of an author that grants some insight both into the person behind the text, and also into the causes underlying both his successes and his failures.

Click here to download a PDF of this text and its translation.

א


די סטודענטישע קאָלאָניע אין בערן האָט בלױז פֿון אױסן אױסגעזען װי אײן מאַסע פֿון יונגע מענער און פֿרױען, װאָס איז באַנומען פֿון אַ גװאַלדיקן דראַנג צו בילדונג, און דער דאָזיקער דראַנג האָט זײ אַלעמען פֿאַראײניקט און צונױפֿגעגאָסן אין אײן מאַסע.

דאָס איז געװען אַן אײבערפֿלעכלעכער קוק.

באַלד האָט איר אײַנגעזען, אַז די סטודענטישע קאָלאָניע איז צעריסן און צעפֿליקט אין פּאַרטײען און פּאַרטײעלעך, אין גרופּקעלעך און אין קרײַזלעך.

און געװען גרופּן, װאָס פֿלעגן זיך קײן מאָל גאָר נישט באַגעגענען מיט די אַנדערע.

אָפּגעזונדערט און אָפּגעטײלט זענען זײ געװען דורך פּאַרטײיִשע, אָדער אידעאָלאָגישע װענט אײנע פֿון די אַנדערע, אָפּגעזונדערט און אָפּגעטײלט זענען זײ געװען לױט זײער סאָציאַלן און עקאָנאָמישן שטאַנד.

געװען רײַכע קינדער פֿון רײַכע עלטערן, װאָס פֿלעגן לעבן אין רחבֿות און האָבן קײן מגע־ומשׂא נישט געהאַט מיט די איבעריקע אָרעמע און פֿרום־פּאַרטײיִשע סטודענטן, אָט ריכטיק װי זײערע טאַטעס און מאַמעס אין די פֿאַרשידענע שטעט אין רוסלאַנד האָבן נישט געהאַט קײן שום מגע־ומשׂא מיט די אָרעמסטע שיכטן פֿון דער באַפֿעלקערונג און מיט דער רעװאָלוציאָנערער באַװעגונג.

דער אמת דאַרף געזאָגט װערן, אַז די צאָל פֿון אַזעלכע בורזשואַזע סטודענטן איז געװען קלײן: גראָד די קינדער פֿון די רײַכע פֿלעגן צופֿאַלן צו דער מערהײט פֿון די אָרעמע און רעװאָלוציאָנערע סטודענטן מיט אַ גרױסער פֿרומקײט און איבערגעגעבנקײט.

שטאַרקער און בײזער זענען געװען די פּאַרטײ־דיפֿערענצן, זײ פֿלעגן ממש אַװעקשטעלן אײַזערנע װענט צװישן אײן גרופּע סטודענטן און דער אַנדערער.

ציוניסטן פֿלעגן ממש קײן מגע־ומשׂא נישט האָבן מיט די סאָציאַליסטישע סטודענטן, ווײַל דער גרעסטער טײל פֿון דער רעװאָלוציאָנערער סטודענטנשאַפֿט איז געװען עקסטרעם אַסימילאַטאָריש, זײ האָבן גערעדט בלױז רוסיש, געלעבט מיט דער רוסישער קולטור און מיט די רוסישע רעװאָלוציאָנערע באַװעגונגען.

אָט די פֿרומע אַסימילאַטאָרישע סטודענטן האָבן אַרױסגערופֿן אַ שאַרפֿע רעאַקציע בײַ די נאַציאָנאַליסטישע, אָדער ציוניסטישע סטודענטן, און אױף צו להכעיס, אױף צעפּוקעניש די אַסימילאַטאָרן זענען זײ געװאָרן עקסטרעם נאַציאָנאַליסטיש.

איך האָב אין בערן געטראָפֿן אַפֿילו אַ שלאָגנדיקע קאָרפּאָראַציע פֿון נאַציאָנאַליסטישע ייִדישע סטודענטן אױף דעם שטײגער פֿון די דײַטשישע פּאַטריאָטיש־מיליטעריש־יונקערישע קאָרפּאָראַציעס.

די קאָרפּאָראַנטן בכלל זענען געװען סטודענטן, װאָס פֿלעגן אָפֿט דועלירן מיט אַנדערע, קעגנערישע סטודענטן, צוליב נישטיקע סיבות, סיבות װאָס מען גײט זײ פֿאַרבײַ אין טאָג־טעגלעך לעבן און מען שטעלט זיך גאָר נישט אָפּ אױף זײ.

אַזױ, למשל, קען אַ דײַטשישער שלאָגנדיקער קאָרפּאָראַנט זיך אַ שטעל טאָן און מיט רוגזה אַ פֿרעג טאָן אַן אַנדער סטודענט, װאָס האָט שאַרף אַ קוק געטאָן אױף אים:

– װאַרום פֿיקסירען זי מיך?

דאָס הײסט — פֿאַר װאָס קוקט איר מיך אָן?

אָנקוקן אַ סטודענט קאָרפּאָראַנט, אָדער „פֿיקסירן“ אים, איז געװען אַזאַ באַלײדיקונג, װאָס האָט געקאָנט פֿירן צו אַ דועל אױף שפּאַגעס, װאָס ענדיקט זיך מיט אַ שניט, אָדער אַ טיפֿן קראַץ אױפֿן פּנים.

דער דאָזיקער שניט, אָדער קראַץ מוז לאָזן נאָך זיך אַ שאַרפֿן סימן אױפֿן פּנים אױפֿן גאַנצן לעבן, אָט דער סימן פֿון אַ שניט איז דער שטאָלץ פֿון דעם יונגן דײַטש אַלײן, דאָס איז דער שטאָלץ פֿון זײַן פֿאָטער און מוטער און דאָס איז דער שטאָלץ פֿון זײַן מײדל, שפּעטער כּלה און פֿרױ.

דאָס איז דער קלאָרער באַװײַז פֿון זײַן מוט, פֿון זײַן קוראַזש, עס איז אױסגעקריצט אױף זײַן פּנים.

אָט די דאָזיקע סטודענטישע קאָרפּאָראַציעס טראָגן אין געװיסע יום־טובֿ־טעג געפֿאַרבטע היטעלעך, געפֿאַרבטע לענטעס, גלאַנציקע שטיװל און פֿעכטשװערדן.

זײ מאַרשירן װי סאָלדאַטן.

זײ האָבן זײערע אָפֿיצירן, װאָס פֿירן די קאָמאַנדע, זײ האָבן זײערע „קנײַפּעס“, שענקלעך, װוּ זײ קומען זיך צונױף טרינקען ביר בציבור, זינגען סטודענטישע און פּאַטריאָטישע לידער, זײ האָבן זײער מײדל, װאָס טראָגט דעם אוניפֿאָרם פֿון דער באַטרעפֿנדיקער קאָרפּאָראַציע, דאָס דאָזיקע מײדל איז אין די מערסטע פֿאַלן אַ קעלנערין אין אַ שענקל, אָדער אַן אַנדער מײדל.

דאָס מײדל דאַרף די קאָרפּאָראַציע האָבן ראשית, ווײַל זײ זענען יונגע מענטשן און דאַרפֿן האָבן די געזעלשאַפֿט פֿון פֿרױען, צװײטנס דאַרפֿן זיך די סטודענטן פּראַקטיצירן די ריטערלעכע באַציִונג צו דער פֿרױ לױט די אַלטע טראַדיציעס פֿון מיליטאַריזם.

און די קאָרפּאָראַציעס זענען אײגנטלעך מיליטאַריסטישע אָרגאַניזאַציעס, װאָס זענען אַרײַנגעדרונגען אין די אוניװערסיטעטן.

און היות װי אַ בעל־הבתּיש מײדל װעט פֿאַר קײן פֿאַל נישט װערן קײן קאָרפּאָראַציע־מײדל, איז באין־ברירה פֿאַרנעמט דעם דאָזיקן זײער בכּבֿודיקן פּלאַץ אַ קעלנערין.

פּונקט אַזאַ ייִדישע מיליטאַריסטיש־נאַציאָנאַליסטישע קאָרפּאָראַציע האָב איך אָנגעטראָפֿן מאַרשירנדיק איבער די בערנער גאַסן.

און עד־היום רױטלט זיך מײַן געזיכט פֿון בושה, װען די ערשטע באַגעגעניש מיט אַזאַ נאָכקרימעניש װערט אױפֿגעלעבט אין מײַן זכּרון.

דאָס איז זיכער געװען אַ צולהכעיס די רעװאָלוציאָנערע און אַסימילאַטאָרישע סטודענטן, אָבער אַ צולהכעיס סוף־כּל־סוף מער קעגן זיך אַלײן װי קעגן אַנדערע, די ייִדישע סטודענטן־קאָרפּאָראַציע און די מיטגלידער האָבן אױסגעזען אױסערסט קאָמיש, אַז אַפֿילו די ערנסטע און סאָלידע שװײצער פֿלעגן זיך צעלאַכן זעענדיק די דאָזיקע קאָרפּאָראַציע מאַרשירנדיק אין פֿאַרביקע היטעלעך און לענטעס און מיט פֿעכטשװערדן.

דער קאַפּיטאַן פֿון דער דאָזיקער ייִדישער שלאָגנדיקער קאָרפּאָראַציע איז געװען דער שפּעטערער ד"ר יעקבֿ־מאיר זאַלקינד, דער ראַבײַ, שפּעטער דער אַנאַרכיסט און נאָך שפּעטער דער איבערזעצער פֿון צװײ מסכתּות פֿון תּלמוד, און װאָס איז געשטאָרבן איז ארץ־ישׂראל.

דער דאָזיקער זאַלקינד איז געװען קורץ, ברײטבײניק, מיטן שװערן טראָט פֿון אַ בער, ער האָט געטראָגן אַ באָרד, אַ בלאָנדלעכע, אָבער צעפּאַטלטע, אַ פֿאַרלאָזענע און אַ צעטומלטע.

זאַלקינד אין אַ פֿאַרביק היטל אױפֿן שפּיץ פֿון קאָפּ, אַ פֿאַרביקע לענטע אױפֿן שטײגער פֿון הױך־פֿאַרדינטע דיפּלאָמאַטן און מלכים, אין לאַקירטע שטיװל און מאַרשירנדיק מיליטעריש מיט אַלע מאַנירן פֿון אַ יונקערישן קאָרפּאָראַציע־פֿירער, איז געװען דאָס קאָמישסטע בילד, װאָס מען קען זען אין לעבן.

צו דער קאָרפּאָראַציע האָבן געהערט דער פֿאַרשטאָרבענער באַקאַנטער אין אַמעריקע ד"ר ש. מלמד א"אַ.

צו דער קאָרפּאָראַציע האָבן געהערט מײַסטנס סטודענטן, װאָס האָבן קײן רוסיש נישט גערעדט, סטודענטן ישיבֿה־בחורים און אַ טײל סטודענטן, װעלכע מען האָט גערופֿן „די פֿראַנקפֿורטער“. דאָס זענען געװען אָרעמע סטודענטן, װאָס האָבן שטודירט און געלעבט פֿון סובסידיעס, װאָס די פֿרומע פֿראַנקפֿורטער ייִדן פֿלעגן זײ געבן מיטן תּנאַי, אַז זײ זאָלן אָפּהיטן ייִדישקײט אין אַלע פּרטים.

אַרום און אַרום האָט זיך באַקומען, אַז די שלאָגנדיקע ייִדיש־נאַציאָנאַליסטישע קאָרפּאָראַציע איז געװען אַן אָרגאַניזאַציע דװקא פֿון שלימזלדיקע סטודענטן.

בלױז עטלעכע גאָר בריהשע סטודענטן, אָבער נישט קײן רוסישע לױט זײער בילדונג און זײער דערציִונג, זענען אַרײַנגעפֿאַלן אין איר.

ד"ר זאַלקינד איז שױן גאָר קײן שלימזל נישט געװען, אָבער ער איז בטבֿע געװען אַ צולהכעיסניק.

ער איז געװען אַ זײער פֿעיִקער. ער האָט געקענט גוט לערנען, ער האָט געקענט פֿילאָזאָפֿיע, ער איז געװען דורכױס ייִדיש לױט זײַן מענטאַליטעט, אָבער ער האָט כּסדר געשפּילט קעגן עמעצן אַ צולהכעיס, אָבער דער צולהכעיס האָט דעם עמעצן קײן מאָל נישט אָנגערירט, דער צולהכעיס האָט אָנגערירט כּסדר אים אַלײן, ער האָט אים געמאַכט לעכערלעך, ער האָט אים געװאָרפֿן אין די אָרעמס פֿון אידעאָלאָגיעס, װאָס זענען געװען פֿרעמד זײַן גאַנצן מהות, און צו שריפֿטשטעלערישע אַרבעטן פֿון װעלכע ער איז געװען הימל װײַט, און נאָר אַ דאַנק זײַנע גרױסע פֿעיִקײטן האָט ער זײ גובֿר געװען.

נאָכן ענדיקן זײַן שטודיום אין בערן, װי אַ דאָקטאָר פֿון פֿילאָזאָפֿיע, האָט ער חתונה געהאַט מיט אַ פֿאַרמעגלעכער אַלמנה אין ענגלאַנד. ער װערט אַ ראַבײַ אין אַ קלײנער קאָנגרעגײשאָן ערגעץ אין ענגלאַנד.

און אַלץ איז געגאַנגען גוט, כּשורה.

נישטאָ קעגן װעמען צו שפּילן אַ צולהכעיס.

נישטאָ…

I.


The student colony in Bern appeared to be a cohesive group of young men and women inspired by an intense drive for education; this impulse seemed to unite everyone and transform them into a single mass. But this was a superficial view.

Once one looked more closely, it became clear that the student colony was riven and torn asunder into parties large and small, by groups and circles.

There were groups that would under no circumstances meet with the others.

Thus were the students divided and separated from one another by party or ideological divisions. Students were also divided and separated from one another by differences in socio-economic background.

There were rich children with rich parents who lived in comfortable circumstances and would have neither contact nor business with poor students or those students affiliated with religious parties. Like their parents in cities throughout Russia, they would have neither contact nor business with the poorest class of the student populace or with the revolutionary movement.

Truth be told, however, there were but a small number of bourgeois students that acted in this manner. Actually, wealthy children would join poor and revolutionary students groups with the most fervor and commitment.

More stark and more vehement were party differences. These would truly erect iron walls between one group of students and another.

The Zionist students would really have no contact with the socialist students because the majority of the revolutionary student body were extreme assimilationists. They would speak only Russian; they lived with Russian culture and in the Russian revolutionary movement.

These “pious” assimilationists evoked a sharp reaction on the part of the nationalist, or the Zionist, students—and to spite the assimilationists they became even more extremely nationalistic.

I even happened upon a Jewish-nationalist dueling society that conducted itself just like the German patriotic-military-junkerish student corporations. 3 3 Here, Mukdoni refers to a peculiar feature of German student life which persists until today, namely, the “dueling society (schlagenden Verbindungen).” The hyper-masculine ethos which Mokdoni describes roughly corresponds to the darker features of fraternity life on American campuses. Mokdoni’s account fits with contemporary historical research on the subject of German student life during the period in question (Zwicker, Lisa Fetheringill. Dueling students: Conflict, masculinity, and politics in German universities, 1890-1914. University of Michigan Press, 2011; Pickus, Keith H. “The Emergence of Jewish Student Associations.” Constructing Modern Identities: Jewish University Students in Germany, 1815-1914. Wayne State University Press, 1999: 81-112). In speaking of the “junker” corporation, Mokdoni does not intend a specific social class — Junkers were members of the Prussian landed nobility. Rather, he refers to their reputation for reactionary politics, extreme nationalism, and militaristic ethos.

Generally, these groups were composed of quarrelsome students who were apt to duel with one another for the most petty reasons, over things one tends to pass by in daily life without giving them any mind.

For example, a member (korporant) of one of the German dueling societies might make a stand and, with great pathos ask another student, who may have looked at him sharply:

“Why are you fixing on me?”

Which meant “why are you staring at me?”

Looking at a student-korporant —“fixing on him”—was an offense so great that it could lead to a duel that might end in someone getting a cut or a deep wound on his face. This cut, or this gash, would have to be deep enough so as to leave a lifelong scar. It would be the very pride of the young German, the pride of his father and mother, the pride of his girlfriend, later his wife: a clear symbol of his courage engraved upon his face.

On certain holidays, these student groups would wear colored hats, colored ribbons, glossy boots, and fencing swords.

They would then march about like soldiers.

They would have special officers to lead the command. They would have their “kneipes” (pubs) where they would come together to drink beer in public and sing student and patriotic songs. They would have their “girl” wear the uniform of the group in question. In most cases, this was a barmaid or some other girl.

The groups needed these girls for two reasons. First, because they were young men who required the community of women. Second, in order to practice chivalry toward women as per military tradition.

For these groups were indeed military organizations embedded in the universities.

Since no respectable young woman wanted to be the corporation-girl, then this “honored position” would have to be offered to one of the bar maids.

I encountered one such Jewish military corporation marching along one of the streets of Bern.

To this day, my face reddens with shame when I recall my first confrontation with such mimicry.

This march was surely initiated in order to provoke the assimilationists and the revolutionaries; in the end, however, it turned out that they were working more against themselves than against anyone else. The Jewish group and its members appeared so comical that even the generally reserved, serious Swiss would laugh upon seeing this group marching in public with its hats and ribbons and fencing swords.

The captain of this group was none other than the future Dr. Jacob Meir Salkind: the rabbi, later the anarchist, and still later the Yiddish translator of two volumes of the Talmud, who died in the land of Israel.

This Salkind was short, wide-boned, with the lumbering gait of a bear. His beard was blond but dishevelled, wild and unruly.

He wore a colorful hat on top of his head and a colorful sash in a manner similar to that of high-diplomats and kings. He wore lacquered boots and marched in a military fashion with all the manners of a junker-corporation. 4 4 Regarding Mokdoni’s reference to the Junkers, see previous note. It was the most comical picture one can imagine.

To this group belonged the late Dr. S. Melamed, who was well known in America, and others.

The group was mostly made up of students who spoke no Russian, former yeshiva boys and also some of those who were called “the Frankfurters”— poor students living off subsidies that the pious Jews of Frankfurt would give them on the condition that they would observe Jewish law in all its details.

All in all it turned out that this Jewish-national fencing group was a sorry bunch.

A few were adept students, but no one Russian by education or in mindset was to be found among them.

Dr. Salkind was not a down and out, but he was a naturally provocative person.

He was very able—he knew how to learn, was familiar with philosophy, and was thoroughly Jewish in mentality—but was always playing the role of provocateur, which impressed nobody but himself. His provocative character made him laughable and drove him into the arms of ideologies that seemed opposed to his whole being, and then towards literary work as distant from him as heaven is from earth. It was only due to his great ability that he managed to succeed.

After completing his studies in Bern with a doctorate in philosophy, he married a wealthy widow in England. 5 5 This is a misrepresentation or an error on Mokdoni’s part. Salkind married Sonia Silva after completing his doctorate—a first marriage for both of them. Their marriage deteriorated long after Salkind’s short tenure as rabbi. During the divorce process, Salkind began a relationship with Pauline (Puah) Wengrover, who was a wealthy widow. He became the rabbi of a small congregation somewhere in England and all went well. 6 6 “Somewhere in England” was Cardiff.

There was nobody against whom to play the provocateur. Nobody … .

און באין־ברירה װערט ער אַ סטאַטעטשנער ראַבײַ, פֿאַרשטײט זיך, אָן די גלחישע מאַנירן, ער איז אַ ראַבײַ, װאָס קען לערנען, ער איז אַ ראַבײַ אַ פֿילזײַטיק געבילדעטער, ער איז אַ ראַבײַ און אַ גוטער און אױסגעהאַלטענער ייִד.

אָבער אַ פּנים לעבן אין שלום און אין שלװה נישט טוענדיק עפּעס עמעצן אױף צו להכעיס, אױף צעפּוקעניש, האָט ער נישט געקענט, האָט זיך עפּעס פֿאַרטשעפּעט בײַ אים אין דער קאָנגרעגײשאָן, אַ קלײנע ניט־װיכטיקע פֿאַרטשעפּעניש, װעלכע יעדער מענטש האָט אַ טוץ אין טאָג און פּרעסט זײ אױס, אָבער נישט ד"ר זאַלקינד.

פֿון דער קלײנער פֿאַרטשעפּעניש איז געװען אַ גרױסע מחלוקת און פֿון דער מחלוקת איז געװאָרן אַ ריס, אַזאַ ריס װאָס האָט אים פֿאַרשלײַדערט אין אַן אידעאָלאָגיע, צו װעלכער ער האָט זײַן גאַנץ לעבן די מינדסטע שײַכות נישט געהאַט, אַן אידעאָלאָגיע, פֿון װעלכער ער איז געװען װײַט זײַן גאַנץ לעבן װי מיזרח איז װײַט פֿון מערבֿ.

ער פֿאַרטשעפּעט זיך אין דער צײַט פֿון דער ערשטער מלחמה מיט דער ענגלישער רעגירונג אין דער פֿראַגע פֿון מאָביליזירן רוסישע בירגער.

הכּלל, ער גײט אַװעק פֿון רבנות און װערט אַן אַנאַרכיסט.

ער הײבט אָן מיטצואַרבעטן אין דער אַנאַרכיסטישער פּרעסע.

פֿעיִק איז ער, קריגעריש איז ער און ער װערט אַ גלענצנדיקער אַנאַרכיסטישער שרײַבער.

אָבער ביסלעכװײַז װערט זײַן צאָרן אָפּגעקילט ביז ער לעשט זיך אין גאַנצן אױס, און מיט דער אױסלעשונג פֿון זײַן צאָרן װערט אױך אָפּגעשװאַכט זײַן צולהכעיס־שפּיל, ער גײט אַװעק פֿון אַנאַרכיזם און ער באַזעצט זיך אין ארץ־ישׂראל, און דאָרט איז ער געשטאָרבן.

אָבער פֿון דעם דאָזיקן קורצן פּעריאָד טראָגט ער אַװעק מיט זיך אַ ליבע צו ייִדיש, אַ ליבע אױף די עלטערע יאָרן, ווײַל אין זײַנע יונגע יאָרן האָט ער מיט ייִדיש גאָר נישט געהאַט צו טאָן, ער האָט באַקעמפֿט ייִדיש.

די בערנער שלאָגנדיקע ייִדישע סטודענטישע קאָרפּאָראַציע, װאָס האָט געהײסן „קדימה“, איז געװען דורכױס אַ העברעיִש־אָרטאָדאָקסישע.

און שױן נישט קײן יונגער מענטש נעמט ער זיך צו איבערזעצן דעם תּלמוד אױף ייִדיש.

ער באַװײַזט בלױז צו איבערזעצן די מסכת ברכות און סדר זרעים.

עס איז אַ גוטע איבערזעצונג, ער איז אַ קענער פֿון תּלמוד. ער איז אַן אײביקער לערנער פֿון תּלמוד און דאָס קװאַליפֿיצירט אים דורכױס פֿאַר דער גרױסער אַרבעט.

אין ארץ־ישׂראל צײכנט ער זיך נישט אױס מיט קײן טעטיקײט, ער איז דאָרט אַזױ גוט װי אַ זײַטיקער.

און ער שטאַרבט װי אַ זײַטיקער.

דער עקשן, דער צולהכעיסניק, דער קריגערישער מענטש, דער מענטש פֿון גרױסע פֿעיִקײטן, װאָס האָבן קײן מאָל נישט געפֿונען די ריכטיקע באַשערטע פֿאַרװענדונג, שטאַרבט עפּעס אײנזאַם.

ד"ר י. מ. זאַלקינד איז געװען אין תּוך אַ טיף ערלעכער מענטש, אַ מענטש, װאָס װײסט נישט פֿון קײן פּשרות, אַ מענטש, װאָס װײסט נישט חציו שלי וחציו שלך, אַ מענטש בטבֿע אַ קעמפֿער, װאָס איז עפּעס דורך אַ פּסיכאָלאָגישן פּלאָנטער געװאָרן בלױז אַ צולהכעיסניק, בלױז אַן איפּכא־מסתּבראניק.

ער האָט געקענט זײַן אַ סיסטעמאַטישער קעמפֿער, אַן אױסגעהאַלטענער קעמפֿער. ער איז עס געװען לױט זײַן טעמפּעראַמענט, לױט זײַן עקשנות און לױט זײַן גאַנצן מהות.

אַפֿילו אין דעם סאַמע ברען פֿון זײַנע צולהכעיסן פֿלעגט ער זײַן אין די צולהכעיסן גופֿא שעפֿעריש.

With no other option he became a stately rabbi, without the priestly manner of course. He was a rabbi who could learn, a well educated man; he was a rabbi, a good, consistent Jew.

But a life of peace and comfort does not work for someone who is a provocateur, for a picky person; this he was unable to endure. Something about the congregation bothered him, some immaterial irritation, the sort that most men experience repeatedly every day but then ignore. Not Dr. Salkind.

From this small irritation he stirred up a huge conflict and, from this conflict, there emerged a schism large enough that he slid into an ideology to which he had never before in his life had the least connection, an ideology from which, his whole life, he had been as far as East is from West.

During the First World War he was bothered by the efforts of the English government to mobilize Russian citizens.

In short, he moved away from the rabbinate and became an anarchist. He began to work in the anarchist press. He was capable and pugnacious, and became a brilliant anarchist writer. Slowly, however, his indignation cooled until finally it abated. With the abatement of his indignation his tendency to provoke others also weakened; he turned away from anarchism, settled in the land of Israel, and died there.

During this short period, he developed a love for Yiddish that he carried with him into his old age. Though in his youth he had nothing to do with Yiddish; then, he fought Yiddish.

The Jewish student fencing corporation in Bern, which was called “Kadimah,” was Hebrew-Orthodox.

No longer a young man, he took it upon himself to translate the Talmud into Yiddish.

He was only able to translate the tractate of Brakhot and the order of Zerayim. 7 7 In fact, Zalkind translated the first four tractates of the order of Zerayim. It is a good translation and he was a talmudic expert. He studied talmud assiduously and this certainly qualified him for the great task.

In the land of Israel he did not distinguish himself by his activity. There, he was no more than a peripheral figure.

He died on the sidelines.

The stubborn, provocative, quarrelsome man, the man of great ability for which he was never able to find the right use, died somewhat secluded. 8 8 This is not true. Pauline Wengrover, whom he eventually married, accompanied him to Palestine, started a business there, and outlived him. They also had children together, though their son eventually immigrated to the United States.

Dr. Jacob Meir Salkind was, fundamentally, a deeply honest man, a man who knew nothing of compromises, a man who knew nothing of saying “half for me and half for you.” A fighter by nature, for some psychological reason he became a mere provocateur. 9 9 Here, the author uses the term “ifkhamistabranik,” an interesting combination of two Aramaic words, ifkha (opposite) and mistabra (reasoning or thinking) with a slavic suffix, -nik (indicating exemplification, endorsement, or association). So, an ifkhamistabranik is one who thinks differently. In principle, it might be better translated as “iconoclast” or “contrarian,” but in context the author wishes to emphasize not Zalkind’s ideas, but his way of relating to people.

He could have been a systematic combatant. By temperament, in his stubbornness and in the whole of his being, this is what he was.

Indeed, even in the height of his provocations, he managed to be productive in his provocations.

ב

ד"ר יעקבֿ זאַלקינד איז געװען אַן אמתער עילוי, ער האָט זיך געװאָרפֿן אין עקסטרעמען און קאָנטראַסטן, אָבער אין יעדן עקסטרעם און קאָנטראַסט איז ער געװען שעפֿעריש און אױפֿטועריש. איך האָב אים באַגעגנט אין בערן װי אַ קעמפֿערישן אָרטאָדאָקסישן ייִד, אַ ייִד, אָרטאָדאָקסיש פֿרום, אַ ייִד, װאָס היט אָפּ כּשרות מיט דער גרעסטער שטרענגקײט.

די ייִדישע סטודענטישע שלאָגנדיקע קאָרפּאָראַציע „קדימה“, װאָס ער האָט אָרגאַניזירט און געפֿירט, איז געװען אָרטאָדאָקסיש, אַ כּשרות־אָפּהיטנדיקע און אַ קעמפֿעריש פֿרומע.

ער איז געװען אַן אמתער עילױ, ער האָט אַ סך שעפֿערישע אַרבעטן געלאָזן נישט פֿאַרענדיקטע, ער איז געװען אַ פֿילאָלאָג און פֿילאָזאָף, ער זאָל האָבן געקענט 30 שפּראַכן, אָבער ייִדיש און העברעיִש זענען געװען זײַנע מוטערשפּראַכן. ער האָט געשריבן אין דײַטש, אין ענגליש און אין אַנדערע שפּראַכן.

ער האָט געשריבן פֿילאָזאָפֿישע און היסטאָרישע װערק.

ער האָט געשריבן סאָציאַל־פּאָליטישע װערק און רעדאַקטירט אַנאַרכיסטישע שריפֿטן און צײַטונגען, אין זײַן אַנאַרכיסטישן פּעריאָד.

ער האָט געשריבן קינדער־פּיעסן אין ייִדיש און אין העברעיִש.

ער האָט אַרױסגעלאָזן פּאָלעמישע אַנאַרכיסטישע בראָשורן.

ער האָט אַרױסגעלאָזן ציוניסטיש־אױפֿקלערערישע בראָשורן.

ער האָט געטון צענדליקער זאַכן, און איטלעכע זאַך איז געװען אין שאַרפֿער סתּירה מיט דער אַנדערער זאַך.

ער האָט געשריבן צענדליקער ביכער, אָבער איטלעכס בוך איז געװען עפּעס אַ צולהכעיס דעם אַנדערן בוך.

ער זאָל האָבן געקענט, װי געזאָגט, 30 שפּראַכן, אָבער ייִדיש און העברעיִש האָבן כּסדר געשפּילט אַ צולהכעיס־שפּיל, דאָ איז ער געװען אַן אומקאָמפּראָמיסלעכער העברעער און דאָ אַ ייִדישיסט.

ער האָט געביטן שאַרף זײַנע אידעאָלאָגיעס.

און אײן אידעאָלאָגיע איז געװען אין שרײַענדיקער סתּירה צו דער אַנדערער.

ער איז געװען שטרענג־אָרטאָדאָקסיש פֿרום, װען איך האָב אים צום ערשטן מאָל באַגעגנט אין בערן, און ער איז געװאָרן אַן אַנאַרכיסט און אַן אַנאַרכיסטישער שרײַבער.

ער איז געװען ערלעך, אָפֿן־האַרציק און גראָדליניק, נישט קוקנדיק אױף זײַן אָפֿטער בײַטעניש פֿון אידעאָלאָגיעס.

אָבער זײַן ערלעכקײט איז געװען עפּעס אַ שטעכעדיקע, אַ בײַסיקע און אױך אַ צולהכעיסדיקע — דערפֿאַר װאָס איר זײַט אַלע פֿאַלש און ליגנעריש, װעל איך אײַך אױף צעפּוקעניש זײַן ביטער אמתדיק און שטעכעדיק ערלעך.

אַפֿילו מיט זײַן באָרד, מיט זײַן פֿאַרפּלאָנטערטער, װילד געװאַקסענער באָרד האָט ער געשפּילט צו להכעיס.

װײַל אַלע סטודענטן זענען געװען אָן בערד, האָט ער געטראָגן אַ באָרד.

שפּעטער האָב איך געזען אַ פֿאָטאָגראַפֿיע פֿון אים, איז ער שױן געװען אָן אַ באָרד.

די באָרד איז געפֿאַלן דער ערשטער קרבן פֿון דעם אַנאַרכיזם, צו װעלכן ער האָט זיך באַקערט.

דער עילױ האָט אַלץ געקענט און פֿאַר אַלץ זיך גענומען.

ער האָט זיך אָנגעהױבן דרוקן אין יאָר 1900. געשריבן האָט ער בעלעטריסטיק, פּאָליטישע אַרטיקלען, טעאַטער־שטיק, איבערזעצונגען אאַז"וו.

ער האָט געדרוקט זײַנע שאַפֿונגען אין פֿאָלגנדיקע שפּראַכן — אין העברעיִש, ייִדיש, דײַטש, רוסיש, ענגליש, פֿראַנצײזיש און שפּאַניאָליש.

ער האָט אין יאָר 1916, אין דער צײַט פֿון מלחמה, רעדאַקטירט אַ װאָכנבלאַט „ייִדישע שטימע“, אַ שאַרף אַנטימיליטאַריסטיש װאָכנבלאַט.

בלױז 13 נומערן זענען אַרױס פֿון דעם דאָזיקן טשיקאַװן װאָכנבלאַט.

אַחוץ אַנטימיליטאַריסטיש איז דאָס װאָכנבלאַט געװען שאַרף נאַציאָנאַל־ראַדיקאַל.

דרײַ יאָר איז ער דער רעדאַקטאָר פֿון דעם אַנאַרכאָ־קאָמוניסטישן װאָכנבלאַט „דער אַרבעטער פֿרײַנד“. ער האָט צװישן זײַנע װאַרפֿענישן אין פֿאַרשידענע ריכטונגען זיך גענומען צו שרײַבן אַ גאָר װיכטיק װיסנשאַפֿטלעך װערק, פֿון װעלכן עס זענען געדרוקט געװאָרן בלױז די ערשטע דרײַ קאַפּיטלען, עס איז „די געשיכטע פֿון די ייִדישע דרוקערײַען“, אין װעלכן עס האָט אױך באַדאַרפֿט אַרײַנגײן די געשיכטע פֿון דעם ייִדישן בוכהאַנדל און פֿון די ייִדישע ביבליאָטעקן.

ער האָט אױך אַרױסגעגעבן אַ סידור פֿאַר שולן מיט היסטאָרישע און גראַמאַטיקאַלישע באַמערקונגען און מיט אַן אַרײַנפֿיר װעגן דער געשיכטע פֿון סידור.

ער האָט אױך איבערגעזעצט פֿון פֿראַנצײזיש מאָליערס „דער קאַרגער“, און אָנגעשריבן אַ ביכל „די פֿילאָזאָפֿיע פֿון אַנאַרכיזם“.

ער האָט אױך אָנגעשריבן אַ „געשיכטע פֿון דער צענזור פֿון דער קירך און דער אינקװיזיציע אױף ייִדישע ספֿרים“.

די דאָזיקע אַרבעט האָט ער געשריבן אױף דעם גרונד פֿון אַ כּתבֿ־יד, װאָס געפֿינט זיך אין דער פּאַריזער ביבליאָטעק פֿון אַן אַלטן צענזאָר, אַ ייִד פֿון צפֿת, אַ תּלמיד פֿון אַ גרױסן מקובל, און דערנאָך אַ משומד.

אין דעם כּתבֿ־יד װײַזט דער משומד אָן װעלכע שטעלן אין יעדן ספֿר עס דאַרפֿן אױסגעמעקט װערן.

דער גרעסטער אױפֿטו זײַנער איז די איבערזעצונג פֿון מסכת ברכות און סדר זרעים, דער לעצטער איז נאָך נישט געדרוקט געװאָרן.

זײַן איבערזעצונג איז אָן ספֿק אַ זײער קאָמפּעטענטע און אַ זײער לומדישע, אָבער דער ייִדישער לשון איז אָרעמלעך און בלאַס.

ער איז געװען מער אַ העברעיִשער שרײַבער װי אַ ייִדישער.

און אפֿשר איז ער אין גאַנצן נישט געװען קײן שרײַבער, נאָר װאָס קען נישט אַן עילױ?

אַ ייִדישער עילױ קען אַלץ, װײסט אַלץ און קען טאָן אַלץ.

אָבער געשטאָרבן איז ער אין ארץ־ישׂראל.

אין די אַלע זיגזאַגן, אין אַלע װאַרפֿענישן פֿון אײן עקסטרעם צו אַן אַנדערן, פֿון אײן אידעאָלאָגיע צו אַן אַנדערער, איז ער דאָך געבליבן אין אײן זאַך געטרײַ און אױסגעהאַלטן, ער איז געװען דעם גרעסטן טײל פֿון זײַן לעבן אַ ציוניסט און איז געשטאָרבן אַ ציוניסט אין ארץ־ישׂראל.

פֿון די פֿיל עילויים, װאָס איך האָב געקאָנט, איז ד"ר יעקבֿ־מאיר זאַלקינד געװען דער אמתער עילױ און דעריבער דער אומגליקלעכסטער.

דער אמתער עילױ איז אַ שטיק אומרו, אַ מענטש, װאָס געפֿינט קײן אָרט אין לעבן, און ער בײַט אָפֿט זײַנע ערטער, זײַנע גלױבנס, זײַנע באַשעפֿטיקונגען און זײַנע סימפּאַטיעס.

ער קען אַלץ און קען אײגנטלעך גאָרנישט.

ער װײסט אַלץ און װײסט אײגנטלעך אַזױ גוט װי גאָרנישט.

װען איך בין געקומען קײן בערן איז יעקבֿ־מאיר זאַלקינד געװען שױן אַן אַלטער סטודענט, אָבער איך האָב נאָך באַװיזן צו באַגעגענען זיך מיט אים, רעדן, דיסקוטירן און באַקענען זיך מיט אים װי װײַט נאָר עס איז געװען מעגלעך.

יאָ, ער איז געװען אַן אמתער עילױ, דאָס הײסט, אַן אױסערסט פֿעיִקער מענטש, זײַן מוח האָט אַלץ געקענט אײַנזאַפּן אין זיך און זײַן זכּרון האָט אַלץ געקענט אײַנהאַלטן אױף שטענדיק, אָדער אױף אַ לאַנגער צײַט.

אָבער װי יעדער אמתער עילױ, װעמען אַלץ גיט זיך לײַכט אײַן, אָן קײן שום אָנשטרענגונג, האָט ער זיך נישט געקענט אָפּשטעלן אױף אַ באַשטימטן װיסנשאַפֿטלעכן און ליטעראַרישן צװײַג.

אָבער דער עיקר – ער האָט געהאַט גרױסע פֿעיִקײטן, אָבער קײן שום טאַלאַנט, טאַלאַנט האַלט דעם מענטשן צוגעבונדן צו אַ באַשטימטן צװײַג פֿון דער װיסנשאַפֿט, אָדער קונסט.

דער עילױ װערט צו קײן זאַך נישט צוגעבונדן, און דער סוף איז — ער קען אַלץ און קען קײן זאַך נישט גרינטלעך; ער קען אַלץ, אָבער ער איז נישט צוגעבונדן צו קײן זאַך.

דער אמתער עילױ איז אַ טראַגישע פּערזענלעכקײט, װאָס איז געבענטשט מיט גרױסע פֿעיִקײטן, אָבער פֿאַרשאָלטן מיט נישט־צוגעבונדנקײט און נישט־געטרײַקײט צו אַלץ.

יעקבֿ־מאיר זאַלקינד האָט זיך יאָ געקענט צובינדן צו אַ געװיסער אידעאָלאָגיע, צו אַ געװיסן ליטעראַרישן צװײַג, אָבער קײן מאָל נישט גענוג לאַנג, אַז עס זאָל װערן זײַן לעבנסצװעק, זײַן לעבנס־אידעאַל.

II.

Dr. Jacob Salkind was a true genius who threw himself into contrasts and extremes. But in every such extreme, in every such contrast, he was creative and productive. I met him in Bern as an aggressively Orthodox Jew, a piously Orthodox Jew, a Jew who observed the dietary laws with the greatest care. The Jewish student group Kadimah, which he organized and led, was Orthodox in character; they kept the dietary laws and adopted an aggressively Orthodox stance.

He was a true genius. He left many creative works unfinished. He was a philologist and a philosopher. He is said to have spoken thirty languages; though Yiddish and Hebrew were his mother tongues, he wrote in German, English, and other languages.

He wrote philosophical and historical works.

He wrote social-political works and edited anarchist writings and newspapers during his anarchist period.

He wrote children’s plays in Yiddish and Hebrew.

He wrote polemical anarchist brochures.

He wrote Zionist propaganda brochures.

He did dozens of things, each contradicting the other.

He wrote dozens of books and each seems to have been written to spite the last.

As I said, he allegedly spoke thirty languages, but Yiddish and Hebrew always played off against each other. He has been both an uncompromising Hebraist and also a Yiddishist.

He sharply changed his ideologies; the one ideology being a complete contradiction of the other.

He was fervently Orthodox when I first met him in Bern, but he became an anarchist and an anarchistic writer.

He was always honest, openhearted, and straightforward, regardless of his later ideological shifts.

But his honesty was somewhat caustic, biting, and also provocative—[he would say] since you are all false and lying, I will be captious, bitterly truthful, and fiercely honest.

Even with his beard, his tangled, wild-growing beard, he meant to provoke people.

Because all the other students appeared without a beard, he wore one.

But later on, I saw a photograph of him without a beard.

His beard was the first victim to fall to the anarchism to which he had by then converted.

The genius knew everything and undertook everything.

He began publishing in 1900. He wrote belletristic and political articles, plays, translations, and so on.

He published his creations in the following languages: Hebrew, Yiddish, German, Russian, English, French, and Spanish.

In 1916, during the war, he edited a paper called the Yidishe shtime, a sharp anti-militarist weekly.

However, only thirteen issues of this paper appeared.

Aside from being anti-militarist, this weekly was both left-wing and nationalist [in orientation]. 10 10 The phrase Salkind uses is “national-radical.” What he meant is that the paper was broadly affiliated with the left but not with any particular ideology. That is, it was neither an anarchist nor a socialist organ, but one that supported ideas which would be welcomed by both. This, Salkind made clear in several editorials published in the Shtime.

He was the editor of the anarcho-communist weekly Der arbeter fraynd for three years. Among his various endeavors he also took it upon himself to write an important scientific book—of which we have seen only the first three chapters—entitled On the History of Jewish Printing, in which he also planned to deal with the history of Jewish booksellers and Jewish libraries.

He also produced a prayer book for schools with historical and grammatical notes together with a preface covering the history of the prayer book. 11 11 I have not found record of this publication.

He also translated Molière’s The Miser from the French and authored a booklet entitled The Philosophy of Anarchism. 12 12 This was not in fact authored by Salkind. It was a Yiddish translation of Kropotkin’s Philosophy of Anarchism, which was published by the Arbeter Fraynd Ferlag in 1922 as Di Anarkhistishe Philosofiya (see “Bikher Oysfarkoyf,” Arbeter Fraynd, Thursday November 10, 1922: 8).

He also wrote a History of the Censorship of Jewish Books by the Church and the Inquisition.

This work he wrote on the basis of a manuscript he discovered in the Paris library written by an old censor, a Jew from Safed, a student of a great kabbalist, and later an apostate. In that text, the apostate indicates which lines in which books ought to be erased.

His greatest achievement was the translation of the tractate Berakhot and the order of Zerayim, the last of which has yet to be printed.

This translation is undoubtedly competent and learned; however, his Yiddish is impoverished and blasé.

He is more of a Hebraist than a Yiddishist.

And perhaps he was not even a writer at all, but what can a genius not do?

A Jewish genius is a renaissance man; he knows everything and can do everything.

But he died in the land of Israel.

In all his zigzagging, in all his passages from one extreme to the other, he was faithful to and held out in one thing. For most of his life, he was a Zionist and he died a Zionist in the land of Israel.

Of all the geniuses I have known, Dr. was the truest and therefore the most unhappy.

The true genius is uneasy, a man who finds no place in life, who often changes his place, his beliefs, his occupations, and his sympathies. He can do everything and can actually do nothing.

He knows everything and actually knows next to nothing.

When I came to Bern, Jacob Meir Salkind was already an old student; yet, I still managed to meet with him, to speak to him and discuss with him, to get to know him as far as possible.

He was a true genius; that is, an outstandingly able person. His mind absorbed everything and his memory retained everything permanently—or at least for a long time.

However, as with every true genius for whom everything is easy and accomplishable without great effort, he was unable to settle on any particular scientific or literary path.

But the main thing: he had great abilities and no talent. It is talent that holds a person to a particular path in science or art.

The genius becomes attached to no particular path; in the end, he is able to do all but nothing exactly, he knows everything but is connected to nothing.

The true genius is a tragic personality who is blessed with great ability but cursed with a lack of connections and with faithlessness to everything.

Jacob Meir Salkind was able to connect himself with some ideology, to some literary path, but never for very long; it was never enough to constitute his path in life, his life-ideal.

װי אַן אמתער עילױ איז ער געװען באַנומען פֿון אַן אײביקער אומרויִקײט.

דער אומרו זײַנער האָט אים געטריבן און געװאָרפֿן פֿון אײן עקסטרעם צו דעם אַנדערן.

אָבער אײן גרױסער כאַראַקטער־שטריך איז געװען אין אים און דאָס איז — ערלעכקײט.

ער האָט קײן מאָל נישט געטאָן אַ זאַך, אין װעלכער ער האָט נישט געגלײבט.

ער האָט געמוזט גלײבן, כּדי צו טאָן עפּעס.

ער האָט אָפֿט געביטן זײַן גלױבן, זײַנע אידעאָלאָגיעס, אָבער אָן אַ גלױבן איז ער זײַן גאַנץ לעבן נישט געבליבן.

אָן אַ גלױבן װאָלט ער אומגעקומען, דער אומרו װאָלט אים פֿאַרטראָגן אין הרי־חושך.

יעקבֿ־מאיר זאַלקינד איז געװען דער ערשטער טשיקאַװער כאַראַקטער, װאָס האָט מיך פֿאַראינטערעסירט אין בערן, אין דער שטאָט, אין װעלכער דאָס בעסטע און דאָס שענסטע, װאָס די ייִדיש־רוסישע יוגנט האָט פֿאַרמאָגט, האָט זיך געפֿונען.

כּמעט יעדער איז געװען קאָנטיק מיט עפּעס און האָט זיך אױסגעצײכנט מיט עפּעס.

ד"ר י. מ. זאַלקינד איז געװען דער ערשטער, װאָס האָט מיך פֿאַראינטערעסירט, ווײַל ער האָט זיך געװאָרפֿן אין די אױגן מער װי אַלע, ווײַל ער איז געװען דער גרױסער צולהכעיסניק אין דער פֿאַרביקער בערנער סטודענטישער קאָלאָניע.

Like a true genius, he suffered from eternal restlessness.

This restlessness of his dragged him from one extreme to another.

Yet, he always retained one character trait: honesty.

He did nothing in which he did not believe.

He had to believe something to do anything.

He often changed his beliefs and his ideologies, but never in his life was he without one.

Without a belief, he would have been lost; his restlessness would have dragged him into the proverbial “mountains of darkness.”

Jacob Meir Salkind was the first curious character who interested me in Bern, in the city in which the best and brightest Jewish-Russian youth were to be found. Almost everybody is distinguished by something and stands out in some way.

Dr. J.M. Salkind was the first person to interest me because he caught my attention more than anyone else, being the greatest provocateur in the already colorful student colony.

MLA STYLE
A. Mokdoni. “Abroad: My Encounters.” In geveb, May 2019: Trans. Hayyim Rothman . https://ingeveb.org/texts-and-translations/abroad-my-encounters.
CHICAGO STYLE
A. Mokdoni. “Abroad: My Encounters.” Translated by Hayyim Rothman . In geveb (May 2019): Accessed Nov 13, 2019.

ABOUT THE AUTHOR

A. Mokdoni

ABOUT THE TRANSLATOR

Hayyim Rothman

Hayyim Rothman is a Fulbright postdoctoral scholar at Bar Ilan University